Interpelacja w sprawie zróżnicowanych interpretacji przepisów przez regionalne izby obrachunkowe dotyczących możliwości pokrywania kosztów dowozu uczniów ze środków dotacji oświatowych

Szanowny Panie Ministrze,

w nawiązaniu do różnych interpretacji przepisów prawa finansowego i oświatowego przez kolejne RIO ws. możliwości finansowania kosztów dowozu uczniów do szkół ze środków dotacji oświatowych, proszę o ustosunkowanie się do poniższych kwestii.

Ze względu na konstytucyjną zasadę równości stron postępowania i regułę pewności prawa, prowadzona przez regionalne izby obrachunkowe praktyka nadzorcza powinna zapewniać jednolite stosowanie prawa w całym kraju i minimalizować rozbieżności interpretacyjne. W rzeczywistości dochodzi do istotnych różnic interpretacyjnych w zakresie stosowania art. 35 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych, mimo że izby działają w oparciu o tej sam stan prawny i stanowią analogiczne funkcje kontrolne i nadzorcze.

Regionalna Izba Obrachunkowa w Krakowie w odpowiedzi o sygn. WIAS.710.58.2024 informowała, że pokrywanie z dotacji oświatowych kosztów dowozu uczniów do szkoły jest nieuprawnione, gdyż zadanie to stanowi wyłączne zadanie własne gminy i nie mieści się w zakresie zadań szkoły w obszarze kształcenia, wychowania i opieki. W przeciwieństwie do stanowiska Ministerstwa Edukacji Narodowej (wyrażonego w odpowiedzi na moją interpelację nr 14049) i powołując się na wspomniane wyżej stanowisko RIO w Krakowie, wójt gminy Babice kwestionuje wydatkowanie przez Publiczną Szkołę Podstawową w Rozkochowie dotacji oświatowej w celu pokrycia kosztów dowozu uczniów do placówki, co staje się potencjalną przyczyną zlikwidowania reaktywowanej w 2024 roku szkoły.

Odmienne stanowisko prezentuje RIO w Kielcach (zob. sygn. WI.54.69.2025), które powołuje się na stanowisko ministra edukacji narodowej. Warto wspomnieć też o stanowisku RIO w Bydgoszczy (RIO-NR.K-432-36/2025), przywołującym orzecznictwo sądów administracyjnych (zob. wyrok WSA w Gdańsku sygn. akt I SA/Gd 86/25, wyrok WSA w Olsztynie sygn. akt I SA/Ol 461/22, wyrok WSA w Gdańsku sygn. akt I SA/Gd 1018/20), wskazując, że katalog zadań szkoły w zakresie kształcenia, wychowania i opieki nie ma charakteru zamkniętego, a gdy szkoła przyjmuje na siebie obowiązek organizacji dowozu uczniów i zapewnienia im opieki, możliwe jest uznanie takich wydatków za związane z realizacją zadań szkoły, możliwe do kwalifikowania do finansowania z dotacji oświatowej. Stanowisko RIO w Bydgoszczy przywołuje też stanowiska izb w Gdańsku, Olsztynie i Opolu na ten temat.

Rozbieżności interpretacyjne są o tyle istotne, że choć nie są formalnie wiążące, w rzeczywistości wywierają znaczący wpływ na decyzje jednostek samorządu terytorialnego i organów prowadzących szkoły, w tym na następne decyzje kontrolne i finansowe (m.in. żądania zwrotu dotacji, naliczania odsetek). W oczywisty sposób prowadzi to do braku pewności prawa, ryzyka sporów administracyjnych i sądowych, a przede wszystkim nierównego traktowania podmiotów w skali całego kraju. Podmioty prowadzące szkoły publiczne i niepubliczne są faktycznie uzależnione od lokalnej interpretacji prawa, ustalanej przez lokalną RIO.

Zgodnie z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Jakie działania nadzorcze podejmuje i planuje podjąć minister spraw wewnętrznych i administracji w celu zapewnienia jednolitości stosowania prawa przez regionalne izby obrachunkowe, zwłaszcza w kwestii wydawanych wyjaśnień dotyczących wykorzystania dotacji oświatowych?

2. Czy dopuszczalne jest funkcjonowanie w obrocie prawnym gruntownie różnych interpretacji tych samych przepisów ustawy o finansowaniu zadań oświatowych (tak jak w przypadku odpowiedzi udzielanych przez RIO w Kielcach i RIO w Krakowie)?

3. Czy minister spraw wewnętrznych i administracji planuje – razem z Krajową Radą Regionalnych Izb Obrachunkowych lub właściwymi ministrami – opracować jednolite wytyczne dotyczące interpretacji art. 35 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych?

4. Jakie działania planuje podjąć Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, by doprecyzować w przepisach prawa granice kompetencji regionalnych izb obrachunkowych w części udzielania wyjaśnień, tak by nie prowadziły one do podawania quasi-wiążącej wykładni prawa? Czy planowane jest stworzenie skutecznego mechanizmu, który zapewni korygowanie rozbieżności interpretacyjnych, prezentowanych przez różne izby?

Z wyrazami szacunku

Marta Stożek