Interpelacja w sprawie działań rządu Rzeczypospolitej Polskiej na rzecz dochodzenia od Republiki Federalnej Niemiec reparacji, odszkodowań i zadośćuczynienia za straty poniesione przez Polskę i jej obywateli w wyniku niemieckiej agresji i okupacji podczas II wojny światowej

Szanowny Panie Premierze,

na podstawie art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się z interpelacją w związku z uchwałą nr XVII/148/2025 Rady Miejskiej w Sochocinie z dnia 30 grudnia 2025 r. w sprawie reparacji, odszkodowań i zadośćuczynienia z tytułu strat, jakie Polska poniosła w wyniku napaści Niemiec oraz późniejszej okupacji.

Rada Miejska w Sochocinie, nawiązując do uchwały Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 14 września 2022 r. oraz uchwały Rady Ministrów z dnia 18 kwietnia 2023 r., jednoznacznie wyraziła poparcie dla działań państwa polskiego zmierzających do uzyskania należnego Polsce zadośćuczynienia od Republiki Federalnej Niemiec za szkody wyrządzone w wyniku rozpętania II wojny światowej przez III Rzeszę Niemiecką.

W uzasadnieniu uchwały wskazano, że Rzeczpospolita Polska poniosła proporcjonalnie największe straty osobowe i majątkowe spośród wszystkich państw zaatakowanych przez Niemcy w czasie II wojny światowej. Straty te były skutkiem nie tylko działań wojennych, lecz przede wszystkim celowej i zorganizowanej polityki okupacyjnej, obejmującej eksterminację ludności cywilnej, masowe wysiedlenia, pracę przymusową, grabież majątku oraz planowe niszczenie infrastruktury i dziedzictwa kulturowego.

Szczególnie dramatyczne skutki niemieckiej agresji i okupacji dotknęły również miasto i gminę Sochocin. W czasie II wojny światowej doszło tam m.in. do wysiedleń mieszkańców w 1941 r., deportacji do niemieckich obozów w Pomiechówku i Modlinie, funkcjonowania obozów pracy przymusowej na terenie gminy oraz represji wobec lokalnych władz i inteligencji. Skutki tych wydarzeń mają charakter długofalowy i do dziś rzutują na sytuację społeczną, materialną i demograficzną lokalnej społeczności.

W świetle powyższego samorządy terytorialne - takie jak Rada Miejska w Sochocinie - jednoznacznie oczekują od rządu Rzeczypospolitej Polskiej konsekwentnych, stanowczych i skoordynowanych działań dyplomatycznych, prawnych i politycznych, zmierzających do uzyskania od Republiki Federalnej Niemiec odpowiedniego zadośćuczynienia za wyrządzone Polsce i Polakom szkody.

W związku z powyższym zwracam się z prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie konkretne działania podejmuje obecnie rząd Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie dochodzenia od Republiki Federalnej Niemiec reparacji, odszkodowań i zadośćuczynienia za straty poniesione przez Polskę w wyniku II wojny światowej?

2. Czy Rada Ministrów przewiduje intensyfikację działań dyplomatycznych i prawnych w tej sprawie, w tym na forum międzynarodowym, z udziałem instytucji Unii Europejskiej lub organizacji międzynarodowych?

3. Czy rząd RP prowadzi lub planuje prowadzić skoordynowane działania międzyresortowe mające na celu pełne udokumentowanie strat poniesionych przez Polskę, w tym strat na poziomie lokalnym i samorządowym, takich jak miasto i gmina Sochocin?

4. Czy samorządy terytorialne, które podejmują uchwały popierające dochodzenie reparacji od Niemiec, są lub będą włączane w proces gromadzenia materiału dowodowego oraz w działania informacyjne i eksperckie prowadzone przez administrację rządową?

5. W jaki sposób rząd Rzeczypospolitej Polskiej zamierza informować społeczeństwo, w tym społeczności lokalne szczególnie dotknięte skutkami niemieckiej okupacji, o postępach i efektach działań podejmowanych w sprawie reparacji?

Dochodzenie sprawiedliwości historycznej wobec ofiar niemieckiej agresji i okupacji stanowi obowiązek państwa polskiego wobec własnych obywateli. Jest to również element budowania prawdy historycznej, poczucia sprawiedliwości oraz rzeczywistego pojednania polsko-niemieckiego, opartego na uznaniu odpowiedzialności i realnym zadośćuczynieniu.