Interpelacja w sprawie włączenia do kanonu lektur dla szkoły podstawowej (klasy 1-3) książki Marka Michalaka pt. "Opowieści o tym, co w życiu ważne"

Gniezno, 21 stycznia 2026 r.

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z uprzejmą prośbą o rozważenie włączenia książki Marka Michalaka pt. Opowieści o tym, co w życiu ważne wydanej przez wydawnictwo IBIS do kanonu lektur szkolnych dla uczniów klas 1-3 szkoły podstawowej. Publikacja od lat cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem czytelników i nauczycieli, a jej wyjątkowy charakter sprawia, że stanowi wartościowe narzędzie edukacyjne, wychowawcze i rozwojowe.

Książka została sprzedana w niemal 300 tysiącach egzemplarzy, co świadczy o zaufaniu, jakim darzą ją zarówno rodzice, pedagodzy, jak i sami młodzi czytelnicy.
Jej znaczenie w systemie edukacji potwierdza również fakt, że uznane wydawnictwa edukacyjne zwróciły się do Wydawnictwa IBIS o możliwość zamieszczenia poszczególnych fragmentów utworu w podręcznikach szkolnych:

• Wydawnictwo GWO – Historia o akceptacji oraz Historia o własnym zdaniu,
• Wydawnictwo WSiP – Historia o patriotyzmie,
• Wydawnictwo Nowa Era – w materiałach do Egzaminu próbnego trzecioklasisty znalazło się opowiadanie Wyprawa rowerowa.

Fakt ten jasno wskazuje, że treści zawarte w książce Marka Michalaka w pełni odpowiadają potrzebom współczesnej dydaktyki oraz są uznawane przez ekspertów w dziedzinie pedagogiki za wartościowy i skuteczny materiał do pracy z dziećmi.

Na potwierdzenie powyższego zamieszczam fragmenty recenzji i rekomendacji cenionych profesorów uczelni wyższych w dziedzinie pedagogiki.

Zwracam uwagę na duże bogactwo treści w podejmowaniu analizy i interpretacji „świata wartości”. Opracowanie traktuję jako wysoce interesujące poznawczo. Autor ukierunkował refleksje, uogólnienia i wnioski, uwidaczniając wartość edukacyjną książki, jednoznacznie stosując komunikatywny język przekazu treści. […] Opowieści o tym, co w życiu ważne, autorstwa Pana Marka Michalaka to absolutnie wybitna pozycja, która pozwala lepiej zrozumieć dzieciom świat wartości. […] Jednoznacznie rekomenduję książkę na listę lektur szkolnych.

dr hab. Mirosław Kowalski
prof. Uniwersytetu Zielonogórskiego

Polska szkoła potrzebuje materiałów, które wspierają kompetencje społeczne uczniów i uczennic. […] To niezwykle wartościowa lektura, szczególnie tych w młodszym wieku szkolnym. Rekomenduję tę książkę jako lekturę szkolną, bo w mojej opinii czytanie i analiza zawartych w niej opowiadań może się przyczynić do lepszego rozwoju społecznego dzieci a nauczycielom i nauczycielkom służyć jako znakomitej jakości materiał dydaktyczny zachęcający do krytycznego myślenia i odkrywania świata.

dr hab. prof. UKEN Małgorzata Pamuła-Behrens

[Książka] powinna trafić jak najszerzej do młodych ludzi, pomaga zrozumieć złożoność i wielowymiarowość codziennego życia. Rekomenduję zatem umieszczenie tej książki w kanonie lektur dla edukacji wczesnoszkolnej języka polskiego klas 4-6 szkoły podstawowej. […] Słusznie autor książki sugeruje, że o „prawidłach życia” dobrze rozmawiać z przyjaciółmi, znajomymi, rodzicami, dziadkami i nauczycielami. Słowa te z jednej strony należą do słownika codziennego, z drugiej strony – wyznaczają nauczycielskie działania wychowawcze. Znajdujemy je w podstawie programowej i autorskich programach dla klas I-III i klas wyższych szkoły podstawowej.

prof. dr hab. Józefa Bałachowicz
Akademia Pedagogiki Specjalnej im. M. Grzegorzewskiej w Warszawie

Jestem przekonana, że „Opowieści o tym, co w życiu ważne” stanowią wartościową propozycję literacką. Zarówno zaproponowana tematyka poszczególnych opowieści, ich aktualność i różnorodność, jak i forma językowej komunikacji z czytelnikiem. Dbałość o wysokiej jakości przekaz językowy czynią z „Opowieści o tym, co w życiu ważne” lekturę wartościową, która z powodzeniem i pożytkiem może znaleźć się w kanonie lektur szkolnych adresowanych do uczennic i uczniów klas I-III szkoły podstawowej.

prof. UAM dr hab. Kinga Kuszak
Wydział Studiów Edukacyjnych Uniwersytet im. Adama Mickiewicza w Poznaniu

Opowieści o tym, co w życiu ważne poruszają tematy fundamentalne dla wychowania i rozwoju młodego człowieka: miłość, przyjaźń, wolność, odpowiedzialność, odwagę, empatię, szacunek oraz samodzielność myślenia. Książka wspiera rozwój emocjonalny dzieci, uwrażliwia na potrzeby innych, zachęca do refleksji i rozmowy oraz budowania dojrzałych postaw społecznych – czyli realizuje cele, które stoją u podstaw edukacji wczesnoszkolnej.

Autor odbył także ponad 400 spotkań autorskich w szkołach, przedszkolach, bibliotekach i innych placówkach edukacyjnych na terenie całej Polski. W spotkaniach tych uczestniczyli nauczyciele, pedagodzy i bibliotekarze – osoby doskonale znające realne potrzeby uczniów i podstawę programową. Ich jednoznacznie pozytywne opinie oraz liczne postulaty wskazujące na niedobór współczesnych, mądrych i wartościowych tekstów w kanonie lektur dodatkowo potwierdzają zasadność tej propozycji.

Potrzebę włączenia tej publikacji do kanonu lektur potwierdzają liczne petycje nauczycieli, wychowawców, bibliotekarzy i rodziców przesłane do Pani Minister. Zamieszczam przykłady kilku z nich.

[…] zwracam się z prośbą o rozważenie książki „Opowieści o tym, co w życiu ważne” autorstwa Marka Michalaka jako propozycji umieszczenia jej w nowym kanonie lektur dla klas 1-3 i 4-6 szkół podstawowych. Swoją prośbę motywuję tym, że jest to książka wyjątkowa, uwielbiana przez dzieci, nauczycieli i pedagogów. Pozycja doskonale wpisuje się w model nowoczesnej edukacji, stawiając dziecko na pierwszym miejscu. Książka […] porusza tematykę na pozór codziennych, zwyczajnych spraw, które dotyczą młodych ludzi. Pod przykrywką codzienności kryje się świat wartości kształtujący młodego człowieka.

Nauczyciel z Zespołu Szkolno-Przedszkolnego nr 1 w Poznaniu
os. Władysława Łokietka 104
61-616 Poznań

[…] kieruję do Pani prośbę o uwzględnienie książki „Opowieści o tym, co w życiu ważne” autorstwa Marka Michalaka na liście lektur w nowym kanonie lektur dla klas 1-3 i 4-6 szkół podstawowych. Jako rodzic dziecka uczęszczającego do szkoły podstawowej uważam, że w kanonie lektur brakuje pozycji, która w tak perfekcyjny sposób oprowadza dzieci po krainie wartości. Dziecko bez problemu identyfikuje się z głównymi bohaterami „Opowieści…”, często spotykają je również podobne sytuacje, przeżycia, emocje. Pan Marek Michalak bezbłędnie rozpoznaje, analizuje i wyjaśnia dzieciom to, co jest w życiu najważniejsze.

Rodzic
Zespół Szkolno-Przedszkolny nr 1
57-230 Kamieniec Ząbkowicki

Nie bez znaczenia pozostaje również autorytet autora – jego wieloletnie doświadczenie w pracy na rzecz dzieci oraz praw dziecka stanowi dodatkową gwarancję wysokiej wartości wychowawczej i edukacyjnej publikacji.

Z tych względów Opowieści o tym, co w życiu ważne są propozycją w pełni odpowiadającą potrzebom współczesnej szkoły – książką mądrą, angażującą i wspierającą integralny rozwój dziecka. Włączenie jej do kanonu lektur szkolnych byłoby ważnym krokiem w kierunku wzmacniania edukacji wartości oraz wspierania młodych ludzi w kształtowaniu wrażliwości, odpowiedzialności i człowieczeństwa.

Mając na uwadze powyższe, zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy przeprowadzono już prace nad nową podstawą programową w zakresie edukacji wczesnoszkolnej i edukacji polonistycznej na poziomie szkoły podstawowej oraz opracowaniem nowego kanonu lektur?
2. Kiedy zostanie podjęta decyzja o zmianie kanonu lektur na poziomie szkoły podstawowej dla klas 1-3?
3. Czy książka Marka Michalaka Opowieści o tym, co w życiu ważne jest rozważana jako lektura dla uczniów klas 1-3 szkoły podstawowej?
4. Czy w procesie opracowywania nowego kanonu lektur ministerstwo planuje uwzględniać rekomendacje środowisk naukowych (pedagogów, psychologów, dydaktyków) oraz opinie praktyków – nauczycieli edukacji wczesnoszkolnej i polonistów?
5. Czy ministerstwo bierze pod uwagę popularność i realne wykorzystanie książek w praktyce szkolnej jako jedno z kryteriów doboru lektur do nowego kanonu?
6. Czy znany ministerstwu jest fakt, że fragmenty książki „Opowieści o tym, co w życiu ważne” są już wykorzystywane w podręcznikach i materiałach dydaktycznych największych wydawnictw edukacyjnych? Jeśli tak – dlaczego cała książka nie miałaby zostać włączona do kanonu lektur?
7. Czy ministerstwo planuje w nowym kanonie lektur zwiększenie udziału współczesnej literatury dziecięcej, odpowiadającej na aktualne potrzeby emocjonalne i społeczne uczniów?
8. Czy ministerstwo przewiduje możliwość wprowadzenia listy lektur rekomendowanych lub modułowych, z której nauczyciele mogliby wybierać książki najlepiej dopasowane do potrzeb swoich uczniów?
9. Czy ministerstwo analizowało już petycje i wnioski środowisk oświatowych dotyczące włączenia książki Marka Michalaka do kanonu lektur? Jeśli tak – jakie są wnioski z tej analizy?
10. Czy ministerstwo widzi potrzebę, aby kanon lektur dla najmłodszych uczniów w większym stopniu wspierał rozwój emocjonalny, społeczny i aksjologiczny dzieci, a nie wyłącznie kompetencje językowe?

Z wyrazami szacunku

Poseł Tadeusz Tomaszewski