Interpelacja w sprawie zasad i zakresu kontroli granicznych transportów żywności wwożonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej

Szanowny Panie Ministrze,

w dniu 15 stycznia 2026 r. w Sępólnie Krajeńskim odbyło się spotkanie Pana Ministra z rolnikami oraz przedstawicielami środowisk rolniczych, podczas którego jednym z najczęściej poruszanych zagadnień była kwestia kontroli jakości i bezpieczeństwa żywności wwożonej na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.

Uczestnicy spotkania wyrażali istotne zaniepokojenie dotyczące rzeczywistego zakresu oraz skuteczności kontroli granicznych transportów produktów rolno-spożywczych, w szczególności w odniesieniu do towarów pochodzących z państw trzecich oraz z krajów, w których obowiązują odmienne standardy produkcji rolnej niż w Unii Europejskiej.

Rolnicy podnosili pytania, czy kontrole prowadzone na granicach mają charakter systemowy i powszechny, czy też są one kontrolami wybiórczymi, realizowanymi jedynie wobec części transportów. Wskazywano również na brak przejrzystych informacji dotyczących tego, jakiego rodzaju badania są faktycznie wykonywane oraz które kategorie produktów są nimi objęte.

Szczególne obawy dotyczyły transportów obejmujących m.in. zboża, owoce, warzywa, wołowinę, wieprzowinę, drób oraz przetwory rolno-spożywcze, które – jak podkreślano – powinny być poddawane rzetelnym i skutecznym kontrolom pod kątem:

• pozostałości pestycydów i środków ochrony roślin,
• obecności antybiotyków i substancji zakazanych w produkcji zwierzęcej,
• spełniania norm sanitarnych, weterynaryjnych i fitosanitarnych obowiązujących w Unii Europejskiej.

W kontekście planowanego wejścia w życie umowy handlowej pomiędzy Unią Europejską a państwami Mercosur oraz rosnącego wolumenu importu żywności kwestia skutecznych kontroli granicznych nabiera szczególnego znaczenia zarówno dla bezpieczeństwa konsumentów, jak i dla ochrony polskich producentów rolnych.

Zdaniem uczestników spotkania w Sępólnie Krajeńskim skuteczne i transparentne kontrole graniczne stanowią kluczowy element ochrony bezpieczeństwa żywnościowego państwa, zdrowia konsumentów oraz uczciwej konkurencji na rynku rolnym.

W związku z powyższym, nawiązując do problemów zgłaszanych podczas spotkania w Sępólnie Krajeńskim, zwracam się do Pana Ministra z następującymi pytaniami:

1. Jak obecnie przebiegają kontrole graniczne transportów produktów rolno-spożywczych wwożonych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej?
2. Czy kontrole te mają charakter powszechny, czy też są prowadzone w sposób wybiórczy, a jeżeli tak – według jakich kryteriów wybierane są transporty do kontroli?
3. Czy przewożone do Polski towary, w szczególności zboża, owoce, warzywa, wołowina, wieprzowina, drób oraz przetwory, są systematycznie badane pod kątem obecności pestycydów, antybiotyków oraz innych substancji niedozwolonych?
4. Jakie organy są odpowiedzialne za przeprowadzanie tych kontroli oraz czy ministerstwo planuje zwiększenie ich częstotliwości lub zakresu, zwłaszcza w odniesieniu do importu z państw trzecich?
5. Czy ministerstwo przewiduje wzmocnienie mechanizmów kontroli w związku z potencjalnym wzrostem importu żywności po wejściu w życie umowy UE–Mercosur?

Z wyrazami szacunku

Posłanka Iwona Maria Kozłowska