Interpelacja w sprawie małych gospodarstw rolnych prowadzonych na własne potrzeby tzw. samowystarczalności żywnościowej

Szanowny Panie Ministrze,

należy również zwrócić uwagę na sytuację małych rolników prowadzących gospodarstwa rolne głównie lub wyłącznie na własne potrzeby, którzy nie są nastawieni na intensywną sprzedaż rynkową, lecz zapewniają samowystarczalność żywnościową swoich rodzin, pielęgnują ziemię rolną, utrzymują ją w dobrej kulturze rolnej oraz realizują cele środowiskowe i społeczne wspólnej polityki rolnej.

Gospodarstwa te często o powierzchni kilku hektarów lub mniejsze pełnią ważną rolę w zapobieganiu porzucaniu gruntów rolnych, ochronie krajobrazu wiejskiego, zachowaniu tradycyjnych metod uprawy i hodowli, zwiększaniu odporności lokalnych społeczności na kryzysy żywnościowe i ekonomiczne.

Wprowadzenie nadmiernie restrykcyjnej definicji „rolnika aktywnego zawodowo”, opartej głównie na kryteriach rynkowych, przychodowych lub kosztowych, może doprowadzić do systemowego wykluczenia tej grupy rolników z dopłat, mimo że faktycznie prowadzą oni działalność rolniczą zgodnie z celami WPR.

W związku z powyższym mam pytania:

1. Czy projektowana definicja „rolnika aktywnego zawodowo” będzie uwzględniać rolników prowadzących rzeczywistą działalność rolniczą na własne potrzeby, którzy nie osiągają znaczących przychodów ze sprzedaży, lecz utrzymują grunty w dobrej kulturze rolnej i spełniają wymogi środowiskowe?

2. Jakie instrumenty prawne lub wyjątki planuje ministerstwo, aby zapobiec wykluczeniu z systemu dopłat:

- rolników produkujących żywność głównie na samozaopatrzenie,
- rolników starszych,
- rodzinnych gospodarstw niekomercyjnych, które nie prowadzą pełnej dokumentacji księgowej ani sprzedażowej?

3. Czy przy ocenie aktywności rolniczej będą brane pod uwagę: faktyczne użytkowanie gruntów, utrzymywanie upraw i zwierząt, realizacja praktyk prośrodowiskowych, a nie wyłącznie poziom przychodów lub kosztów produkcji?

4. Czy ministerstwo posiada szacunki dotyczące liczby gospodarstw prowadzących działalność rolną głównie na własne potrzeby, które mogą utracić prawo do dopłat w wyniku wprowadzenia nowej definicji aktywnego rolnika?

5. W jaki sposób planowane zmiany wpisują się w konstytucyjną zasadę ochrony gospodarstwa rodzinnego jako podstawy ustroju rolnego RP, jeżeli część tych gospodarstw zostanie pozbawiona dostępu do podstawowych instrumentów wsparcia?

6. Czy rozważane jest wprowadzenie odrębnej, uproszczonej ścieżki kwalifikowania do dopłat dla najmniejszych gospodarstw niekomercyjnych, aby nie prowadzić do ich likwidacji lub porzucania gruntów rolnych?

Z poważaniem

Katarzyna Czochara