Interpelacja w sprawie braku realnych działań państwa na rzecz równości ojców w świetle udzielonej odpowiedzi na interpelację nr 9948

Szanowny Panie Premierze,

po zapoznaniu się z odpowiedziami udzielonymi przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, Ministerstwo Sprawiedliwości, Ministerstwo Zdrowia oraz Kancelarię Prezesa Rady Ministrów na moją interpelację nr 9948 dotyczącą równouprawnienia i dowartościowania ojcostwa w polityce rodzinnej państwa stwierdzam, że znaczna część odpowiedzi ma charakter opisowy, deklaratywny lub kompetencyjnie rozproszony, a kilka kluczowych problemów zostało całkowicie pominiętych.

Odpowiedzi resortów nie przynoszą spójnej wizji państwowej polityki wobec ojców, a w wielu miejscach sprawiają wrażenie obrony status quo zamiast realnej analizy systemowych barier, z jakimi mierzą się ojcowie w Polsce.

W związku z powyższym zwracam się z nową interpelacją, oczekując jednoznacznych odpowiedzi oraz wskazania konkretnych działań, a nie kolejnych ogólnych deklaracji.

1. Brak systemowych szkoleń dla instytucji publicznych

Dlaczego – mimo deklarowanej walki ze stereotypami płciowymi – żaden z resortów nie zapowiedział obowiązkowych szkoleń dla pracowników szkół, OPS, ZUS, przychodni i urzędów w zakresie równego traktowania ojców jako pełnoprawnych opiekunów dzieci?
Czy rząd uznaje, że problem ten nie istnieje, czy też nie widzi potrzeby reagowania?

2. Ojcowie prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą

Dlaczego w odpowiedziach całkowicie pominięto sytuację ojców prowadzących JDG, którzy w praktyce często nie mogą skorzystać z urlopów ojcowskich i rodzicielskich bez utraty źródła dochodu?
Czy rząd planuje jakiekolwiek analizy lub zmiany legislacyjne adresujące tę grupę, czy też świadomie ją ignoruje?

3. Brak organu monitorującego równość rodzicielską

Dlaczego nie odniesiono się do propozycji powołania Rady ds. Równości Rodzicielskiej jako stałego organu opiniodawczo-doradczego przy MRPiPS?
Jakie konkretne mechanizmy monitorowania równości matek i ojców w politykach publicznych funkcjonują obecnie – poza rozproszonymi kompetencjami resortów?

4. Dyskryminujący język dokumentów urzędowych

Dlaczego żaden z resortów nie odniósł się wprost do problemu utrwalania stereotypów przez język formularzy i dokumentów urzędowych, w których rodzicielstwo domyślnie utożsamiane jest z matką?
Czy rząd planuje audyt językowy dokumentów publicznych – tak jak ma to miejsce w innych obszarach polityki równościowej?

5. Organizacje ojcowskie poza procesem stanowienia prawa

Na jakiej podstawie rząd uznaje, że incydentalne spotkania z przedstawicielami środowisk ojcowskich są wystarczające, skoro nie zapewniono im systemowego udziału w konsultacjach społecznych, zespołach roboczych i pracach legislacyjnych dotyczących rodziny i opieki nad dziećmi?

6. Samotni ojcowie – niewidzialna grupa polityki rodzinnej

Dlaczego w odpowiedziach nie przedstawiono żadnych danych dotyczących samotnych ojców wychowujących dzieci ani nie wskazano instrumentów wsparcia kierowanych do tej grupy?
Czy rząd ma wiedzę na temat skali tego zjawiska, czy też samotne ojcostwo pozostaje poza realnym zainteresowaniem państwa?

7. Alienacja rodzicielska – problem formalnie „nieistniejący“

Czy rząd, odmawiając wyodrębnienia alienacji rodzicielskiej jako osobnej kategorii w dokumentach strategicznych, nie bagatelizuje skali tego zjawiska, które jest wskazywane przez ekspertów, organizacje społeczne i samych rodziców jako poważne zagrożenie dla dobra dziecka?
Jakie konkretne działania – poza odwołaniami do ogólnych definicji przemocy – są planowane w tym obszarze?

8. Brak jednego, spójnego stanowiska rządu

Czy rząd planuje przygotowanie kompleksowego dokumentu strategicznego dotyczącego ojcostwa w Polsce, obejmującego kwestie prawne, społeczne, ekonomiczne i psychologiczne, czy też problematyka ta nadal będzie rozproszona między resortami – bez jasnej odpowiedzialności i koordynacji?

Na podstawie otrzymanych odpowiedzi trudno oprzeć się wrażeniu, że ojcostwo wciąż nie jest traktowane jako równorzędny element polityki rodzinnej państwa, a realne problemy ojców pozostają drugorzędne wobec deklaracji i statystyk.

Oczekuję odpowiedzi konkretnych, jednoznacznych i odnoszących się wprost do postawionych pytań.

Z poważaniem

Marcin Józefaciuk

TABELA PORÓWNAWCZA

Interpelacja nr 9948 – pytania vs. odpowiedzi ministerstw

Nr	Zakres pytania	Czy udzielono odpowiedzi?	Charakter odpowiedzi	Co faktycznie pominięto / problem
1	Zmiana nazwy „zasiłek macierzyński“	✅ TAK	Jednoznaczna	Odmowa – brak alternatyw, brak konsultacji
2	Aktywizacja ojców w urlopach	⚠️ CZĘŚCIOWO	Deklaratywna	Brak celów, wskaźników, harmonogramu
3	Niski poziom korzystania z urlopów ojcowskich	⚠️ CZĘŚCIOWO	Opisowa	Brak rzetelnej analizy, brak danych liczbowych
4	Raport o sytuacji ojców w Polsce	⚠️ CZĘŚCIOWO	Rozproszone badania	Brak jednego, kompleksowego raportu
5	Praktyka orzecznicza sądów rodzinnych	✅ TAK	Obszerna	Dane selektywne, brak analizy jakościowej
6	Równe traktowanie ojców w instytucjach	⚠️ CZĘŚCIOWO	Przerzucenie odpowiedzialności	Brak działań systemowych
7	Szkolenia urzędników i instytucji	❌ NIE	—	Całkowity brak odpowiedzi
8	Bariery ojców prowadzących JDG	❌ NIE	—	Temat całkowicie pominięty
9	100% zasiłku rodzicielskiego	✅ TAK	Jednoznaczna	Odmowa – wyłącznie argument kosztowy
10	Opieka naprzemienna/zmiany ustawowe	✅ TAK	Szczegółowa	Brak oceny skuteczności obecnych rozwiązań
11	Niealimentacja matek	⚠️ CZĘŚCIOWO	Zbyta kompetencyjnie	Brak danych porównawczych
12	Kampania promująca ojcostwo	⚠️ CZĘŚCIOWO	Ogólnikowa	Brak konkretnej kampanii ogólnopolskiej
13	Współpraca z organizacjami ojcowskimi	⚠️ CZĘŚCIOWO	Deklaratywna	Brak formalnych mechanizmów
14	Alienacja rodzicielska jako kategoria	✅ TAK	Jednoznaczna	Odmowa – brak alternatyw systemowych
15	Rada ds. Równości Rodzicielskiej	❌ NIE	—	Brak odpowiedzi
16	Zdrowie psychiczne ojców	✅ TAK	Merytoryczna	Brak dedykowanych programów dla ojców
17	Język formularzy i dokumentów	❌ NIE	—	Brak odpowiedzi
18	Udział organizacji ojcowskich w konsultacjach	❌ NIE	—	Brak odpowiedzi
19	Samotni ojcowie – dane i wsparcie	❌ NIE	—	Brak odpowiedzi
20	Regularne statystyki nt. opieki po rozstaniu	⚠️ CZĘŚCIOWO	Formalna	Brak zobowiązania do publikacji nowych danych