Interpelacja w sprawie systemowych zaniedbań w egzekwowaniu praw ojców

Szanowny Panie Ministrze,

sprawa pana Sebastiana z Raciborza, opisana w materiale „Interwencji“ Polsatu z 20 stycznia 2026 roku, ujawnia poważne systemowe zaniedbania w polskim wymiarze sprawiedliwości dotyczące ochrony praw ojców oraz egzekwowania odpowiedzialności za świadome podawanie fałszywych informacji o ojcostwie dziecka. Mężczyzna, który dowiedział się o narodzinach córki dopiero z mediów społecznościowych, musiał walczyć przez ponad rok, aby w ogóle móc zobaczyć swoje dziecko, mimo że testy DNA potwierdziły jego biologiczne ojcostwo. Co więcej, matka dziecka celowo wskazała jako ojca innego mężczyznę, wiedząc o istnieniu biologicznego ojca, a prokuratura w Raciborzu przez ponad pół roku – jak relacjonuje zainteresowany – nie podjęła skutecznych działań.

Najbardziej niedopuszczalny jest fakt, że – jak wskazała adwokat w materiale – w polskim systemie prawnym nie istnieje skuteczny mechanizm pociągnięcia do odpowiedzialności kobiety, która świadomie wskazuje fałszywego ojca dziecka, pozbawiając w ten sposób biologicznego ojca możliwości kontaktu z własnym dzieckiem i naruszając fundamentalne prawa dziecka do poznania prawdy o swoim pochodzeniu. Jednocześnie postępowanie prokuratorskie trwało niewspółmiernie długo, sprawozdawczość była nieprzejrzysta (zainteresowany był traktowany jako świadek, a nie pokrzywdzony), a przekazanie sprawy między sądami w Raciborzu i Szczecinie dodatkowo wydłużyło proces. W międzyczasie matka dziecka zapowiedziała wyjazd z Polski, co może całkowicie uniemożliwić ojcu kontakt z córką.

Problem ten ma charakter systemowy i dotyczy szerszej grupy ojców w Polsce, którzy spotykają się z bezradnością organów wymiaru sprawiedliwości oraz brakiem adekwatnych instrumentów prawnych chroniących ich prawa rodzicielskie. Konieczne jest wyjaśnienie, dlaczego istniejące procedury są tak nieefektywne, jakie środki finansowe i kadrowe przeznaczono na ich realizację oraz czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje podjąć działania naprawcze w ramach swoich kompetencji.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Ile spraw dotyczących zaprzeczenia ojcostwa było prowadzonych przez sądy w latach 2020-2025 (z podziałem na poszczególne lata)? Jaki był średni czas trwania takich postępowań sądowych?
2. Jakie działania nadzorcze podjęło Ministerstwo Sprawiedliwości wobec prokuratury w Raciborzu w sprawie przedłużającego się ponad pół roku postępowania dotyczącego pana Sebastiana? Kto odpowiadał za nadzór nad tą sprawą i jakie wnioski wyciągnięto?
3. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości dysponuje danymi na temat liczby przypadków, w których matka dziecka świadomie wskazała jako ojca osobę niebędącą biologicznym rodzicem? Czy analizowano skalę tego zjawiska i jego skutki społeczne?
4. Jakie konkretne działania naprawcze planuje Ministerstwo Sprawiedliwości, aby w ramach istniejących kompetencji skrócić czas trwania postępowań w sprawach dotyczących praw rodzicielskich oraz poprawić ochronę praw biologicznych ojców i dzieci do poznania prawdy o swoim pochodzeniu, bez przerzucania dodatkowych obowiązków na obywateli?

Z poważaniem

Janusz Cieszyński