Interpelacja w sprawie ryzyk systemowych i nierównego obciążenia przedsiębiorców wynikających z centralizacji fakturowania w Krajowym Systemie e-Faktur

Projektowane rozwiązania zakładają funkcjonowanie Krajowego Systemu e-Faktur jako scentralizowanego, obligatoryjnego mechanizmu obsługi fakturowania w całej gospodarce. Oznacza to, że jeden system teleinformatyczny staje się jedynym dopuszczalnym kanałem dokumentowania podstawowych czynności gospodarczych pomiędzy przedsiębiorcami.

Taki model rodzi poważne ryzyka systemowe. Każda awaria, spowolnienie działania lub ograniczona dostępność KSeF – niezależnie od jej przyczyn – może skutkować faktycznym paraliżem procesów fakturowania, a tym samym zakłóceniem bieżącego obrotu gospodarczego. W obecnym kształcie regulacyjnym brak jest realnych, trwałych i równorzędnych alternatyw, które pozwalałyby przedsiębiorcom w sposób bezpieczny i pewny kontynuować działalność w sytuacjach krytycznych.

Szczególnie dotkliwie skutki takiej centralizacji mogą odczuć mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa. Podmioty te dysponują z reguły ograniczonymi zasobami finansowymi, niższym poziomem kompetencji informatycznych oraz mniejszym dostępem do profesjonalnego wsparcia technicznego. W efekcie ciężar organizacyjny i kosztowy wdrożenia KSeF nie rozkłada się równomiernie na cały rynek, lecz w sposób nieproporcjonalny obciąża najmniejsze przedsiębiorstwa.

Wprowadzenie obowiązkowego, scentralizowanego systemu fakturowania bez adekwatnych mechanizmów ochronnych rodzi ryzyko faktycznego wykluczenia cyfrowego części przedsiębiorców. W dłuższej perspektywie może to prowadzić do ograniczenia legalnej aktywności gospodarczej, a nawet do wypychania części obrotu poza formalny system podatkowy, co stoi w sprzeczności z deklarowanymi celami uszczelniania systemu finansów publicznych.

W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega, że obowiązkowe korzystanie z KSeF w obecnym kształcie w sposób nieproporcjonalny obciąża mikro-, małe i średnie przedsiębiorstwa, które nie dysponują odpowiednimi zasobami finansowymi i technologicznymi?
2. Jakie działania zostały lub zostaną podjęte w celu ograniczenia ryzyka wykluczenia cyfrowego przedsiębiorców, dla których wdrożenie i bieżąca obsługa KSeF stanowią barierę organizacyjną lub kosztową?
3. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega problem, że nadmierna komplikacja i centralizacja procesu fakturowania może skłaniać część rynku do ograniczania formalnej aktywności gospodarczej, zamiast zwiększać transparentność i bezpieczeństwo obrotu?
4. Czy Ministerstwo Finansów przeprowadziło ocenę, ilu mikro- i małych przedsiębiorców może mieć trwałe trudności z samodzielnym korzystaniem z Krajowego Systemu e-Faktur z uwagi na brak kompetencji cyfrowych, dostępu do wsparcia technicznego lub odpowiedniego zaplecza informatycznego?
5. W jaki sposób Ministerstwo Finansów zamierza zapobiec sytuacji, w której obowiązkowe korzystanie z KSeF prowadzi do faktycznego uprzywilejowania dużych podmiotów dysponujących zapleczem IT kosztem mikro-, małych i średnich przedsiębiorstw, dla których wdrożenie systemu oznacza istotne obciążenia organizacyjne i finansowe?