Interpelacja w sprawie objęcia wsparciem finansowym w ramach algorytmu subwencji ekologicznej jednostek samorządu terytorialnego ściśle związanych w sposób rzeczywisty, a nie tylko poprzez granice administracyjne, z obszarami prawnie chronionymi

Białystok, 16 stycznia 2026 roku

Zgodnie z art. 23 ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1572) „potrzeby finansowe jednostki samorządu terytorialnego, podlegające sfinansowaniu na podstawie tej ustawy, to suma potrzeb: wyrównawczych, oświatowych, rozwojowych, ekologicznych i uzupełniających”.

Art. 29 ust. 1 przywołanej ustawy stanowi, że „potrzeby ekologiczne ustala się dla jednostki samorządu terytorialnego, na terenie której znajdują się obszary o szczególnych walorach przyrodniczych prawnie chronione, przez które rozumie się parki narodowe, rezerwaty przyrody, parki krajobrazowe, obszary chronionego krajobrazu, strefy ochrony krajobrazu ustanawiane w tych obszarach, a także obszary Natura 2000, zwane dalej obszarami prawnie chronionymi”. Oznacza to, że jednostki samorządu terytorialnego pozostające w bliskim, bezpośrednim sąsiedztwie wymienionych wyżej obszarów i z nimi ściśle związane, lecz formalnie nieposiadające w swoich granicach administracyjnych wymienionych form ochrony przyrody, nie otrzymują wsparcia w ramach subwencji ekologicznej, co jest dla nich krzywdzące i stwarza istotne bariery rozwojowe.

Jedną z takich jednostek samorządu terytorialnego jest miasto Hajnówka położone na zachodnim krańcu Puszczy Białowieskiej, którego historia, funkcjonowanie i rozwój są nie tylko ściśle związane, ale wprost uzależnione od sposobów gospodarowania zasobami kompleksu leśnego Puszczy Białowieskiej, które podlegały historycznym zmianom, a aktualnie są w znacznej mierze zdeterminowane wpisaniem całego znajdującego się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej obszaru Puszczy Białowieskiej na Listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Rada Miasta Hajnówka uchwałą nr XX/111/25 z dnia 29 października 2025 r. przyjęła stanowisko w sprawie nieuwzględniania miasta Hajnówka w algorytmie subwencji ekologicznej mimo jego faktycznego powiązania z obszarami chronionymi Puszczy Białowieskiej, w którym przedstawiła istotne argumenty przemawiające za koniecznością korekty aktualnie obowiązujących przepisów w taki sposób, aby umożliwiały one wsparcie w ramach subwencji ekologicznej jednostek samorządu terytorialnego ściśle związanych w sposób rzeczywisty, a nie tylko poprzez granice administracyjne, z obszarami prawnie chronionymi, do których należy miasto Hajnówka. Poparcie dla apelu Rady Miasta Hajnówka wyraziła Rada Powiatu Hajnowskiego w stanowisku z dnia 18 grudnia 2025 roku.

Wobec powyższego, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), zwracam się do Pana Premiera o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy wobec uzasadnionych argumentów, wyrażonych w stanowiskach Rady Miasta Hajnówka i Rady Powiatu Hajnowskiego oraz niniejszej interpelacji, rząd zamierza podjąć inicjatywę legislacyjną w celu zmiany przepisów ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 1572) tak, aby jednostki samorządu terytorialnego, które są bezpośrednio w sposób rzeczywisty, a nie tylko poprzez granice administracyjne, związane z obszarami prawnie chronionymi, mogły zostać objęte wsparciem finansowym w ramach algorytmu subwencji ekologicznej?

2. Które jednostki samorządu terytorialnego w województwie podlaskim podlegają przepisom przywołanej ustawy w jej aktualnym brzmieniu w zakresie skalkulowania ich potrzeb finansowych z uwzględnieniem subwencji ekologicznej?

3. O jakie konkretne kwoty wsparcia finansowego zostały zwiększone dochody tych jednostek z tytułu subwencji ekologicznej?

4. Na jakie wsparcie finansowe z tytułu subwencji ekologicznej mogłoby liczyć miasto Hajnówka, gdyby zostało ono objęte zasadami ustalania potrzeb finansowych na podstawie ustawy z dnia 1 października 2024 r. o dochodach jednostek samorządu terytorialnego z uwzględnieniem tej subwencji?