Interpelacja w sprawie analiz skutków planowanej reformy PIP dotyczącej kontroli umów cywilnoprawnych i samozatrudnienia

Szanowna Pani Minister,

w ostatnich miesiącach w debacie publicznej dużo miejsca zajmują zapowiedzi reformy Państwowej Inspekcji Pracy, obejmujące m.in. możliwość wydawania decyzji administracyjnych stwierdzających istnienie stosunku pracy, rozszerzenie narzędzi kontrolnych, zdalne kontrole oraz wymianę danych pomiędzy PIP, ZUS i KAS. Zmiany te mają na celu poprawę skuteczności nadzoru nad rynkiem pracy, jednak jednocześnie budzą pytania o ich wpływ na przedsiębiorców, osoby samozatrudnione oraz model współpracy B2B, który jest w Polsce szeroko wykorzystywany zarówno przez duże firmy, jak i MŚP.

Organizacje pracodawców, jak również przedstawiciele branż o wysokim poziomie samozatrudnienia (m.in. IT, branże kreatywne, szkoleniowe, konsultingowe) zwracają uwagę na potrzebę czytelnych kryteriów i przejrzystych zasad kontroli, aby uniknąć niepewności prawnej. Podkreślają również, że wiele współprac B2B jest świadomie wybieranych przez obie strony i stanowi legalny oraz korzystny model organizacji pracy. Jednocześnie przedstawiciele związków zawodowych wskazują na konieczność skuteczniejszej ochrony osób faktycznie wykonujących pracę w warunkach charakterystycznych dla stosunku pracy.

W tym kontekście kluczowe znaczenie mają analizy skutków regulacji (OSR) oraz informacje o tym, jak projektowane zmiany wpłyną na rynek pracy, stabilność zatrudnienia, koszt pracy, a także na sytuację osób samozatrudnionych prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Transparentne przedstawienie tych analiz pozwoliłoby odpowiedzialnie informować zarówno przedsiębiorców, jak i pracowników o planowanych rozwiązaniach i ich konsekwencjach.

W związku z powyższym zwracam się z uprzejmą prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej przygotowało lub zleciło analizę skutków planowanej reformy PIP dla rynku pracy - w szczególności dla samozatrudnionych, MŚP oraz branż o dużym udziale współprac B2B?
2. Czy w toku prac nad reformą prowadzone są konsultacje z partnerami społecznymi (związki zawodowe, organizacje pracodawców, izby branżowe) dotyczące kryteriów rozróżniania umów cywilnoprawnych i stosunku pracy oraz modelu działania PIP po zmianach?
3. Czy resort planuje doprecyzowanie lub uproszczenie zasad kontroli, tak aby ograniczyć ryzyko niejednolitych interpretacji, a jednocześnie zapewnić skuteczne egzekwowanie przepisów - w szczególności w kontekście planowanego rozszerzenia uprawnień kontrolnych, w tym kontroli zdalnych?

Z poważaniem

Marcin Skonieczka
Poseł na Sejm RP