Interpelacja w sprawie dramatycznie pogarszającej się sytuacji w sektorze rolnym

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją w imieniu rolników oraz mieszkańców województw: wielkopolskiego, lubuskiego i dolnośląskiego, którzy zgłosili się do mojego biura poselskiego, wskazując na gwałtownie pogarszającą się sytuację w sektorze rolnym.

Zgłaszający podkreślają, że sytuacja ekonomiczna wielu gospodarstw osiągnęła poziom krytyczny i stanowi zagrożenie zarówno dla dalszego funkcjonowania rodzinnych gospodarstw rolnych, jak i dla bezpieczeństwa żywnościowego kraju. Rolnicy wskazują na brak wystarczająco szybkich i skoordynowanych działań ze strony rządu wobec narastającego kryzysu, utrzymujących się niskich cen skupu oraz gwałtownie rosnących kosztów produkcji. Szczególnie dotkliwym problemem pozostaje brak skutecznego i sprawiedliwego systemu wsparcia finansowego oraz rekompensat dla gospodarstw dotkniętych skutkami ASF i innymi restrykcjami administracyjnymi. Rolnicy podnoszą, że producenci trzody chlewnej są traktowani nierówno w porównaniu z innymi sektorami, a ponoszone straty nie są w sposób realny rekompensowane. Zwracana jest również uwaga na brak skutecznej ochrony krajowego rynku rolno-spożywczego przed napływem taniej żywności z krajów spoza Unii Europejskiej oraz na brak wyrównanych warunków konkurencji z producentami niespełniającymi unijnych norm środowiskowych, sanitarnych i dobrostanowych. Dodatkowym problemem jest niewystarczająca identyfikowalność pochodzenia żywności oferowanej na polskim rynku.

Rolnicy wskazują także na systemowe problemy funkcjonowania rynku rolnego, w tym nadmierne marże pośredników i sieci handlowych oraz słabą pozycję negocjacyjną producentów w łańcuchu dostaw. W ich ocenie prowadzi to do przerzucania ryzyka ekonomicznego na rolników przy jednoczesnej koncentracji zysków poza sektorem produkcji. Niepokój zgłaszających budzą również planowane zmiany we Wspólnej Polityce Rolnej, które mogą pogorszyć sytuację ekonomiczną gospodarstw rodzinnych oraz osłabić pozycję polskiego rolnictwa w ramach budżetu Unii Europejskiej. Podnoszona jest potrzeba wzmocnienia konkurencyjności polskiego rolnictwa przez aktywne wsparcie eksportu i promocję polskiej żywności, rozwój infrastruktury magazynowej i logistycznej oraz wsparcie konsolidacji grup producenckich.

Rolnicy podkreślają konieczność utrzymania stabilnej krajowej produkcji żywności i ograniczenia nadmiernego uzależnienia od importu, a także wzmocnienia systemu kontroli jakości i pochodzenia produktów. Zwracają również uwagę na pogłębiający się kryzys cenowy oraz rosnącą dysproporcję między cenami skupu a cenami detalicznymi. Istotnym wyzwaniem pozostają skutki zmian klimatycznych, w tym susze, powodzie i choroby zwierząt. Rolnicy oczekują sprawnych mechanizmów pomocowych oraz rozwoju systemu ubezpieczeń rolnych z realnym udziałem państwa. Zgłaszający wskazują na brak spójnej, długofalowej strategii rozwoju polskiego rolnictwa i podkreślają, że dalsza zwłoka w podejmowaniu decyzji może doprowadzić do trwałej degradacji sektora, której skutki odczują również konsumenci. Obawiam się, że brak natychmiastowych decyzji może doprowadzić do trwałej degradacji polskiego rolnictwa, a skutki tego odczują wszyscy konsumenci.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:

1. Jakie pilne działania planuje ministerstwo rolnictwa w odpowiedzi na pogarszającą się sytuację gospodarstw rolnych?

2. Czy rząd planuje rozszerzenie i ujednolicenie systemu rekompensat, w szczególności dla producentów trzody chlewnej?

3. Jakie konkretne mechanizmy ochronne zostaną wdrożone wobec importu żywności spoza UE?

4. Czy są planowane regulacje ograniczające nadmierną presję sieci handlowych na producentów?

5. Czy jest rozważane utworzenie instytucji wspierającej eksport polskiej żywności?

6. Jakie działania zostaną podjęte w celu zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego kraju?

7. Czy rząd planuje działania stabilizujące ceny skupu i zmniejszające dysproporcje cenowe?

8. Jakie rozwiązania systemowe zostaną wdrożone w zakresie ubezpieczeń rolnych i reagowania na skutki zmian klimatycznych?

9. Czy i kiedy powstanie kompleksowa strategia rozwoju polskiego rolnictwa?