Interpelacja w sprawie konieczności pilnego wydłużenia terminów realizacji projektów inwestycyjnych w ramach działania A1.4.1 Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją w sprawie konieczności pilnego wydłużenia terminu realizacji projektów w ramach działania A1.4.1 Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności w zakresie obejmującym inwestycje budowlane.

Do mojego biura, jak również do organizacji branżowych reprezentujących rolników i przedsiębiorców sektora rolno-spożywczego, w tym do stowarzyszenia Wspólna Rola, napływają liczne sygnały wskazujące, że obowiązujący termin zakończenia realizacji projektów – 31 marca 2026 r. – jest nierealny i grozi poważnymi konsekwencjami finansowymi dla beneficjentów.

Postulowane jest wydłużenie terminu realizacji projektów budowlanych co najmniej do dnia 31 lipca 2026 r. Jednocześnie środowisko beneficjentów nie zgłasza analogicznej potrzeby w odniesieniu do projektów realizowanych w ramach tzw. Rolnictwa 4.0, gdzie czas realizacji był wystarczający, a ewentualne wydłużenie, jeśli w ogóle, mogłoby mieć jedynie marginalny charakter.

Konieczność wydłużenia terminu dla inwestycji budowlanych wynika z obiektywnych okoliczności, niezależnych od beneficjentów, w szczególności:

• bardzo długiego procesu weryfikacji wniosków i podpisywania umów – znaczna część umów została zawarta dopiero w 2025 r., w tym wiele pod koniec III kwartału,
• istotnych trudności w uzyskaniu dokumentacji budowlanej, potęgowanych zmianami w przepisach dotyczących planów ogólnych, co znacząco wydłużyło postępowania administracyjne,
• warunków atmosferycznych – zima 2025/2026 w praktyce uniemożliwia prowadzenie robót budowlanych od połowy grudnia 2025 r. do co najmniej końca lutego 2026 r.,
• niestabilności politycznej i niepewności towarzyszącej wdrażaniu KPO,
• niejasności dotyczących zasad kwalifikowalności kosztów oraz ograniczonych budżetów poszczególnych instrumentów wsparcia, co uniemożliwiało rozpoczęcie inwestycji przed podpisaniem umów.

Wielu beneficjentów, działając w zaufaniu do państwa, rozpoczęło już realizację inwestycji i poniosło znaczne nakłady finansowe, w tym wykorzystało wypłacone zaliczki. Brak wydłużenia terminu lub jego wydłużenie w niewystarczającym zakresie spowoduje, że beneficjenci nie tylko nie odzyskają poniesionych środków, ale będą zobowiązani do zwrotu zaliczek, co może prowadzić do upadłości gospodarstw rolnych i przedsiębiorstw, a w konsekwencji do skutków całkowicie sprzecznych z celami KPO.

Problem w największym stopniu dotyczy następujących zakresów wsparcia:

• przetwarzania i wprowadzania do obrotu produktów rolnych i spożywczych przez rolników, RHD, MOL oraz sprzedaży bezpośredniej,
• wsparcia mikro, małych i średnich przedsiębiorstw przetwórstwa rolno-spożywczego, w tym rozbudowy infrastruktury zakładów,
• dywersyfikacji kanałów dystrybucji.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi planuje wydłużenie terminu realizacji projektów inwestycyjnych w ramach działania A1.4.1 KPO, obejmujących inwestycje budowlane?
2. Jeżeli tak – jaki termin jest aktualnie rozważany i czy możliwe jest jego wydłużenie co najmniej do 31 lipca 2026 r.?
3. Jeżeli nie – jakie działania zamierza podjąć ministerstwo w celu ochrony beneficjentów przed poważnymi stratami finansowymi i koniecznością zwrotu wypłaconych zaliczek?
4. Czy ministerstwo analizowało skutki gospodarcze i społeczne braku wydłużenia terminu realizacji projektów, w szczególności ryzyko bankructw gospodarstw i firm sektora rolno-spożywczego?
5. Czy rozważane jest zróżnicowanie terminów realizacji projektów w zależności od zakresu wsparcia, tak aby środki niewykorzystane w ramach interwencji Rolnictwo 4.0 mogły zostać efektywnie zagospodarowane?

Z wyrazami szacunku