Interpelacja w sprawie powołania rzecznika praw nauczycieli i pracowników oświaty

Szanowna Pani Minister,

na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej zwracam się z interpelacją w sprawie potrzeby powołania instytucji rzecznika praw nauczycieli i pracowników oświaty.

W ostatnich latach obserwujemy nasilające się nagonki na nauczycieli i pracowników oświaty zarówno w przestrzeni publicznej, jak i medialnej. Zazwyczaj nasilają się one na przełomie półroczy oraz pod koniec zajęć dydaktycznych. Coraz częściej dochodzi do sytuacji, w których nauczyciele są publicznie oskarżani, stygmatyzowani lub poddawani presji ideologicznej i społecznej, nierzadko bez rzetelnego postępowania wyjaśniającego, z pominięciem ich prawa do obrony i dobrego imienia.

Zjawisku temu towarzyszy rosnąca liczba przypadków:

• podważania autorytetu nauczycieli przez osoby trzecie,
• publicznego piętnowania nauczycieli w mediach i mediach społecznościowych,
• zgłaszania bezzasadnych skarg i donosów,
• wywierania presji politycznej lub światopoglądowej na sposób prowadzenia zajęć dydaktycznych.

Obecnie nauczyciele, mimo że wykonują zawód zaufania publicznego i ponoszą szczególną odpowiedzialność za wychowanie oraz edukację młodego pokolenia, nie posiadają niezależnej instytucji, która w sposób systemowy stałaby na straży ich praw, oferowała wsparcie prawne, monitorowała naruszenia oraz reagowała na przypadki dyskryminacji i nękania.

W innych obszarach życia publicznego funkcjonują już rzecznicy praw określonych grup zawodowych lub społecznych, co pokazuje, że takie rozwiązanie może skutecznie wzmacniać ochronę praw i poprawiać standardy debaty publicznej.

W związku z powyższym zwracam się z następującymi pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Edukacji Narodowej dostrzega problem narastających nagonek i presji wobec nauczycieli i pracowników oświaty?
2. Czy prowadzone są analizy dotyczące skali naruszeń praw nauczycieli i pracowników oświaty w ostatnich latach?
3. Czy ministerstwo rozważa powołanie instytucji rzecznika praw nauczycieli i pracowników oświaty jako niezależnego organu stojącego na straży praw tej grupy zawodowej lub jako wydzielonej komórki MEN?
4. Jeżeli nie - jakie inne systemowe rozwiązania są planowane w celu ochrony nauczycieli przed nadużyciami, nękaniem i publicznym stygmatyzowaniem?
5. Czy ministerstwo planuje dialog ze środowiskami nauczycielskimi w celu wypracowania skutecznych mechanizmów ochrony ich praw i godności zawodowej?

Uważam, że zapewnienie nauczycielom i pracownikom oświaty realnej ochrony prawnej i instytucjonalnej jest warunkiem koniecznym dla stabilności systemu edukacji oraz odbudowy społecznego szacunku dla zawodu nauczyciela.

Z wyrazami szacunku

Marcin Józefaciuk
Poseł na Sejm RP