Interpelacja w sprawie zagrożeń dla transparentności środowiskowej i bezpieczeństwa ekologicznego w związku z projektem rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie przestrzegania przepisów o ochronie środowiska w komórkach i jednostkach organizacyjnych podległych Ministrowi Obrony Narodowej lub przez niego nadzorowanych

Szanowny Panie Ministrze,

w dniu 19 grudnia 2025 r. do uzgodnień międzyresortowych trafił projekt rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej dotyczący przestrzegania przepisów o ochronie środowiska w resorcie. Analiza proponowanych zmian budzi uzasadnione wątpliwości co do utrzymania dotychczasowych standardów bezpieczeństwa ekologicznego na terenach wojskowych.

Szczególny niepokój budzi rezygnacja z obowiązku prowadzenia ewidencji niebezpiecznych substancji chemicznych w jednostkach organizacyjnych resortu. W uzasadnieniu do projektu wskazano wprost, że wykreślenie tych przepisów wynika z braku literalnego obowiązku w ustawie Prawo ochrony środowiska. Takie podejście, choć formalnie dopuszczalne, w praktyce oznacza demontaż wewnętrznego systemu kontroli nad substancjami, które w przypadku awarii mogą stanowić krytyczne zagrożenie dla środowiska i społeczności lokalnych.

Jako posłanka na Sejm RP stoję na stanowisku, że brak ustawowego przymusu nie zwalnia resortu odpowiedzialnego za bezpieczeństwo państwa z dbałości o najwyższe standardy nadzoru nad materiałami niebezpiecznymi. Brak odpowiednich przepisów w tym obszarze może prowadzić do utraty wiedzy o rzeczywistym stanie zagrożeń na terenach jednostek wojskowych.

Wątpliwości budzi również nowa rola dowódców w procesie tworzenia planów ochrony dla obszarów Natura 2000. Konieczne jest zapewnienie, aby udział ten służył merytorycznemu dialogowi, a nie systemowemu obniżaniu standardów ochrony przyrody pod pretekstem potrzeb obronnych.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu posła i senatora, zwracam się do Pana Ministra z prośbą o odpowiedź na następujące pytania:

1. W jaki sposób Ministerstwo Obrony Narodowej zamierza monitorować ilość, rodzaj i sposób składowania niebezpiecznych substancji chemicznych w podległych jednostkach po wejściu w życie projektowanych zmian, które znoszą obowiązek prowadzenia ich sformalizowanej ewidencji?
2. Czy rezygnacja z ewidencji substancji niebezpiecznych była konsultowana z organami Inspekcji Ochrony Środowiska pod kątem potencjalnych ryzyk dla środowiska gruntowo-wodnego w sąsiedztwie terenów wojskowych?
3. Czy w miejsce uchylanych przepisów resort planuje wprowadzić inne, wewnętrzne mechanizmy nadzoru nad gospodarką chemiczną, które zapobiegną niekontrolowanemu gromadzeniu odpadów niebezpiecznych na terenach zamkniętych?
4. W jaki sposób ministerstwo zdefiniuje rolę dowódców w procesie tworzenia planów ochrony dla obszarów Natura 2000? Czy zostaną stworzone przejrzyste procedury gwarantujące, że udział wojska w tych pracach nie wpłynie negatywnie na cele ochrony siedlisk i gatunków?
5. Czy w świetle wyłączenia jednostek wojskowych z cywilnych przepisów o przeciwdziałaniu poważnym awariom przemysłowym (art. 248 Prawa ochrony środowiska) usunięcie dodatkowego zabezpieczenia w postaci ewidencji chemicznej nie stanowi nadmiernego ryzyka dla bezpieczeństwa publicznego?

Z poważaniem