Interpelacja w sprawie nieuzasadnionych wymogów dotyczących roku produkcji wyrobów medycznych w postępowaniach przetargowych szpitali publicznych

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego docierają liczne sygnały od przedstawicieli branży medycznej oraz dystrybutorów wyrobów medycznych dotyczące nieuzasadnionych wymogów zawartych w specyfikacjach warunków zamówienia (SWZ) w postępowaniach przetargowych prowadzonych przez niektóre szpitale publiczne.

W szczególności chodzi o sytuacje, w których zamawiający w SWZ wymagają, aby dostarczany wyrób medyczny był wyprodukowany w roku realizacji zamówienia niezależnie od tego, że dany produkt jest fabrycznie nowy, objęty pełną gwarancją producenta oraz nigdy nie był używany, ekspozycyjny ani rekondycjonowany.

Dla przykładu, w dokumentacji przetargowej jednego ze szpitali z województwa mazowieckiego znalazł się zapis: „Zamawiający wymaga urządzenia fabrycznie nowego (rok produkcji 2025), nierekondycjonowanego, niepowystawowego i nieużywanego”.

Analogiczne zapisy pojawiają się w przetargach innych jednostek, m.in. w województwie warmińsko-mazurskim, gdzie w SWZ wskazano wprost: „Rok produkcji: 2025, fabrycznie nowy”.

Takie wymogi są niepraktykowane w innych krajach europejskich, a w ocenie przedstawicieli branży – nie mają uzasadnienia technicznego, jakościowego ani prawnego. Wymaganie, aby wyrób medyczny był wyprodukowany w bieżącym roku kalendarzowym, prowadzi do szeregu negatywnych konsekwencji:

• generuje znaczne obciążenia logistyczne po stronie producentów i dystrybutorów,
• powoduje wzrost kosztów produkcji, magazynowania i dostaw, co ostatecznie skutkuje zwiększeniem ceny zakupu dla szpitala,
• może prowadzić do opóźnień w realizacji dostaw, zwłaszcza w przypadku sprzętu specjalistycznego o dłuższym cyklu produkcyjnym,
• ogranicza konkurencję w postępowaniach przetargowych, gdyż część oferentów nie jest w stanie spełnić tak restrykcyjnego warunku.

W praktyce oznacza to, że np. w marcu danego roku dostawca nie może zaoferować fabrycznie nowego urządzenia wyprodukowanego w poprzednim roku, mimo że jest ono w pełni sprawne, nieużywane i objęte gwarancją producenta.

Wymogi tego rodzaju wydają się być przeniesione z branży motoryzacyjnej, gdzie rok produkcji może mieć znaczenie dla wartości rynkowej pojazdu, jednak w przypadku wyrobów medycznych – liczy się jakość, stan techniczny i gwarancja producenta, a nie data produkcji w sensie kalendarzowym.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia monitoruje lub analizuje praktyki dotyczące formułowania warunków w SWZ przez podmioty lecznicze w zakresie zamówień publicznych na wyroby medyczne?
2. Czy wymóg określania konkretnego roku produkcji wyrobu medycznego (np. „rok produkcji 2025”) jest zgodny z przepisami Prawa zamówień publicznych i zasadą proporcjonalności wymagań wobec wykonawców?
3. Czy ministerstwo planuje wydać rekomendacje lub wytyczne dla szpitali publicznych, aby zapobiec nieuzasadnionemu stosowaniu takich zapisów w SWZ?
4. Czy rozważane jest wprowadzenie mechanizmu kontroli lub opiniowania SWZ w zakresie zgodności z zasadami uczciwej konkurencji i racjonalności wymagań technicznych?

Z poważaniem

Krzysztof Bojarski
Poseł na Sejm RP