Interpelacja w sprawie potrzeby dofinansowania budowy odcinka kanalizacji sanitarnej w sołectwie Chrząstawa Mała, gmina Czernica, z rezerwy celowej lub środków Funduszu Spójności

Szanowna Pani Minister,

zwracam się do Pani Minister z pilną interpelacją w sprawie niezbędnego wsparcia finansowego dla gminy Czernica w województwie dolnośląskim, która złożyła wniosek nr FENX.01.03-IW.01-001/25 o dofinansowanie budowy kanalizacji sanitarnej w sołectwie Chrząstawa Mała. Projekt ten stanowi istotny element wieloletniej strategii gminy zmierzającej do kompleksowej modernizacji infrastruktury komunalnej, w tym dostępu do podstawowych usług wodno-kanalizacyjnych, zgodnych z wymogami unijnymi i krajowymi. Jednocześnie jest to projekt o wyjątkowym znaczeniu społecznym, środowiskowym i infrastrukturalnym dla lokalnej społeczności.

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez mieszkańców oraz przedstawicieli samorządu, gmina Czernica - dynamicznie rozwijająca się jednostka licząca obecnie ponad 20 tys. mieszkańców - przez ostatnie dekady systematycznie inwestowała w rozbudowę infrastruktury sanitarnej ze środków własnych. Wzrost liczby mieszkańców, wynikający m.in. z napływu ludności z pobliskiego Wrocławia, generuje coraz większe potrzeby w zakresie dostępu do usług publicznych, w tym kanalizacji sanitarnej. W efekcie, skala wyzwań, przed jakimi staje gmina, przekracza możliwości finansowe samorządu, który zmuszony jest dzielić skromne środki między inwestycje w edukację, transport publiczny, administrację oraz ochronę zdrowia. W obecnej sytuacji zakończenie budowy sieci kanalizacyjnej w Chrząstawie Małej jest możliwe jedynie przy wsparciu funduszy krajowych lub europejskich.

Pragnę podkreślić, że wnioskowane dofinansowanie stanowiłoby uzupełnienie wcześniejszych działań samorządu, który zrealizował już część inwestycji w ramach wcześniejszych etapów (m.in. IV etap odebrany w 2023 roku). Gmina wielokrotnie ubiegała się o środki zewnętrzne - w tym z programu Polski Ład - jednak dotychczasowe wnioski nie zostały zakwalifikowane do finansowania. Mimo znacznych wysiłków organizacyjnych i administracyjnych, gmina nie uzyskała wsparcia, co czyni obecną rundę naboru kluczową dla kontynuacji przedsięwzięcia. Utrzymanie dotychczasowego tempa inwestycyjnego bez dodatkowych środków będzie praktycznie niemożliwe, a każda przerwa w realizacji projektu grozi nie tylko wzrostem kosztów, ale również utratą ciągłości planowania przestrzennego i ekologicznego.

Złożony obecnie wniosek do NFOŚiGW dotyczy dofinansowania ze środków UE w ramach programu Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat i Środowisko (FEnIKS 2021–2027). Program ten ma na celu wspieranie projektów przyczyniających się do osiągnięcia celów zrównoważonego rozwoju, poprawy jakości środowiska naturalnego oraz podnoszenia standardu życia w lokalnych społecznościach. Realizacja inwestycji w Chrząstawie Małej odpowiada na wszystkie te cele: zmniejszy obciążenie środowiska naturalnego, ograniczy ryzyko niekontrolowanego odprowadzania ścieków bytowych do gruntu, a także poprawi jakość życia mieszkańców, eliminując konieczność korzystania z szamb i indywidualnych zbiorników bezodpływowych.

Mieszkańcy, działacze lokalni oraz władze gminy wskazują na wyjątkowe znaczenie tej inwestycji - zarówno dla ochrony środowiska, jak i dla poprawy jakości życia lokalnej społeczności. Chrząstawa Mała to miejscowość o znacznym potencjale rozwojowym, której mieszkańcy zasługują na dostęp do podstawowych usług publicznych na równi z mieszkańcami dużych miast. Projekt ten będzie mieć również pozytywny wpływ na lokalny rynek pracy oraz umożliwi bardziej efektywne gospodarowanie przestrzenią gminną.

Należy również zaznaczyć, że mieszkańcy Chrząstawy Małej wielokrotnie wyrażali swoje poparcie dla realizacji tej inwestycji, organizując konsultacje społeczne, spotkania oraz kierując petycje i postulaty do władz lokalnych. Ich zaangażowanie świadczy o rzeczywistej potrzebie zakończenia rozbudowy kanalizacji sanitarnej oraz o głębokim zrozumieniu, że poprawa warunków sanitarnych to nie tylko kwestia komfortu życia, lecz także istotny krok w stronę realizacji zasad polityki klimatycznej i ekologicznej państwa. Zaangażowanie społeczne i partnerska współpraca między mieszkańcami a samorządem lokalnym to wzór do naśladowania dla innych regionów Polski i argument przemawiający za wsparciem inwestycji.

W związku z powyższym, uprzejmie proszę o odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Czy Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej zamierza pozytywnie zaopiniować ww. wniosek i rekomendować jego finansowanie ze środków programu FEnIKS lub rezerwy celowej budżetu państwa?

2. Czy istnieje możliwość wsparcia finansowego tego projektu przez Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej we Wrocławiu w ramach dostępnych środków regionalnych lub na podstawie decyzji rządu RP?

3. Jakie działania planuje resort, aby zapewnić równomierne i sprawiedliwe wsparcie inwestycji kanalizacyjnych w gminach wiejskich i podmiejskich, które - jak Czernica - zmagają się z szybkim wzrostem liczby mieszkańców, a jednocześnie ograniczeniami finansowymi?

4. Czy planowane są dodatkowe konkursy lub mechanizmy wsparcia dedykowane gminom, które - mimo wielokrotnych prób - nie uzyskały dotąd pomocy w ramach rządowych programów inwestycyjnych?

Zwracam uwagę, że zapewnienie mieszkańcom dostępu do kanalizacji zbiorczej to nie tylko kwestia komfortu życia, ale również obowiązek wynikający z ustawy Prawo wodne oraz ustawy Prawo ochrony środowiska. Wobec istniejących zobowiązań Rzeczypospolitej Polskiej wynikających z prawa krajowego i unijnego, realizacja tej inwestycji powinna być traktowana priorytetowo. Niedokończenie projektu mogłoby skutkować negatywnymi konsekwencjami - zarówno środowiskowymi, jak i społecznymi - oraz pogłębić nierówności rozwojowe pomiędzy obszarami zurbanizowanymi a terenami podmiejskimi.

Proszę o potraktowanie sprawy jako pilnej i priorytetowej. Wsparcie ze strony resortu będzie nie tylko wyrazem solidarności państwa z samorządem lokalnym, ale również konkretnym krokiem w kierunku realizacji celów zrównoważonego rozwoju, efektywnego wykorzystania funduszy europejskich oraz wspierania inwestycji przyjaznych środowisku. W imieniu mieszkanek i mieszkańców Chrząstawy Małej oraz całej gminy Czernica apeluję o wnikliwe rozpatrzenie sprawy i potraktowanie niniejszej interpelacji jako wyrazu głębokiej troski o zrównoważony rozwój i dobro wspólne.

Z wyrazami szacunku

Marta Stożek