Interpelacja w sprawie egzekwowania § 49 rozporządzenia dotyczącego ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy i przeciwdziałania praktyce zakazu siadania w sieciach handlowych i usługowych

Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu RP składam interpelację w sprawie nasilającej się praktyki organizowania pracy w sieciach handlowych i usługowych w sposób polegający na zmuszaniu pracowników do stałej pozycji stojącej przez 8–12 godzin dziennie, często przy ograniczonych przerwach i dodatkowo wzmacnianej wewnętrznymi „standardami wizerunkowymi” oraz kontrolą kamer. Praktyka ta pozostaje w sprzeczności m.in. z §49 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, który nakłada na pracodawcę obowiązek zapewnienia możliwości siedzenia lub odpoczynku w pozycji siedzącej odpowiednio do charakteru pracy.

Pytania do ministra:

1. Czy ministerstwo dysponuje danymi (za lata 2023–2025) dotyczącymi:

- liczby skarg pracowniczych/pracowniczych sygnałów dotyczących zakazu siadania i naruszeń §49, ogólnych przepisów BHP w handlu detalicznym i usługach,
- liczby kontroli PIP wszczętych w tym zakresie oraz ich wyników (nakazy, wystąpienia, mandaty/wnioski)?

2. Czy ministerstwo planuje (samodzielnie lub we współpracy z właściwymi organami nadzoru) przygotowanie jednoznacznych wytycznych interpretacyjnych dla pracodawców w sprawie praktycznego stosowania §49 (w tym: stanowiska kasowe, stanowiska ekspozycyjne, praca na sali sprzedaży, praca w sklepach odzieżowych)?

3. Czy ministerstwo rozważa inicjatywę legislacyjną zmierzającą do doprecyzowania rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów BHP w zakresie:

- maksymalnego dopuszczalnego czasu nieprzerwanej pracy w pozycji stojącej,
- minimalnych standardów zapewnienia odpoczynku w pozycji siedzącej blisko stanowiska pracy,
- wymagań ergonomicznych dla stanowisk, gdzie argumentuje się „względy wizerunkowe” lub „standardy obsługi klienta”?

4. Jakie działania (systemowe lub doraźne) planuje ministerstwo, aby realnie zwiększyć egzekucję istniejących przepisów BHP w dużych sieciach, w których zakaz siadania bywa elementem „polityki firmy”?

5. Czy ministerstwo widzi potrzebę doprecyzowania praktyki stosowania obowiązków BHP także wobec osób pracujących na umowach cywilnoprawnych w sklepach i sieciach (zlecenie), w kontekście obowiązku zapewnienia bezpiecznych i higienicznych warunków pracy?

6. Czy ministerstwo rozważa działania informacyjne (kampania/komunikat) skierowane do pracowników o przysługujących im uprawnieniach w razie zagrożenia zdrowia i naruszeń przepisów BHP?

Z poważaniem

Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP