Interpelacja w sprawie efektów mediacji spółki PKP Polskie Linie Kolejowe SA z konsorcjum pod przewodnictwem Nokia Solutions and Networks sp. z o.o. dotyczącej systemu GSM-R oraz transparentności zawartej ugody

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się do Pana z interpelacją dotyczącą jednej z kluczowych, a zarazem najbardziej problematycznych inwestycji kolejowych ostatnich lat – budowy sieci GSM-R na polskiej sieci kolejowej. Sprawa ta, mimo swojego strategicznego znaczenia dla bezpieczeństwa i nowoczesności polskiej kolei, od lat budzi niepokój, a ostatnie wydarzenia związane z masowymi zmianami kadrowymi i zawarciem niejawnej ugody rodzą podejrzenia o działanie na szkodę interesu publicznego.

System GSM-R to cyfrowy fundament nowoczesnej kolei, niezbędny do wdrożenia systemu ETCS poziom 2, który gwarantuje wyższe prędkości i bezpieczeństwo. W 2018 roku PKP Polskie Linie Kolejowe SA podpisały kontrakt o wartości ponad 2 mld zł z konsorcjum pod przewodnictwem Nokia Solutions and Networks sp. z o.o. Pierwotne założenia (wynikające z ówczesnej perspektywy unijnej) zakładały realizację projektu w latach 2018-2023. Dziś wiemy, że termin ten został drastycznie przekroczony. Mamy rok 2026, a system wciąż nie funkcjonuje w zakładanym kształcie.

Co więcej, projekt ten od lat trawi niespotykana nigdzie indziej niestabilność zarządcza. Przez cały okres trwania inwestycji, na stanowisku dyrektora projektu GSM-R dochodziło do nieustannych zmian, których w sumie było ponad 10. Kolejni dyrektorzy byli powoływani i odwoływani w ekspresowym tempie, często nie mając nawet czasu na wdrożenie się w skomplikowaną materię kontraktu. Taka „karuzela stanowisk“ uniemożliwiała zachowanie ciągłości decyzyjnej i skuteczny nadzór nad wykonawcą. Przez ostatnie lata, gdy prace budowlane de facto zamarły, w biurach PKP PLK SA trwała rotacja, która jedynie pogłębiała chaos.

Nadzieją na przełamanie tego kryzysu były zmiany w zarządzie PKP PLK SA po ostatnich wyborach parlamentarnych. Członkiem zarządu ds. cyfryzacji został pan Piotr Kubicki. Jego zadaniem było wyprowadzenie projektu z impasu. Co kluczowe, pan Kubicki nie działał sam. Ściągnął do spółki zespół wysokiej klasy ekspertów od cyfryzacji i telekomunikacji, budując merytoryczne zaplecze.

Wspólnie podjęli oni intensywne działania naprawcze, których priorytetem stało się zakończenie wieloletniego sporu i doprowadzenie do efektywnej mediacji przed Prokuratorią Generalną RP.

Niestety, pan Piotr Kubicki został nagle odwołany. W przestrzeni medialnej podano lakoniczny komunikat, iż „nie spełnił on pokładanych w nim oczekiwań“[1]. W ciągu kilku miesięcy od jego odejścia, z PKP PLK SA zwolniono praktycznie wszystkich ekspertów zrekrutowanych przez niego.

Kilka tygodni temu mediacja w Prokuratorii Generalnej zakończyła się podpisaniem ugody. PKP PLK SA nie podała jednak do wiadomości publicznej żadnych konkretów. Wiadomo jedynie o waloryzacji wynagrodzenia i wydłużeniu czasu realizacji, ale brakuje informacji o zakresie rzeczowym. Nie wiemy, co dokładnie – i czy w ogóle to samo, co pierwotnie zakładano – otrzymamy w zamian za jeszcze większe pieniądze.

W związku z powyższym, działając na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 9 maja 1996 r. o wykonywaniu mandatu posła i senatora (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 907), proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury lub PKP PLK SA planują upublicznić pełne brzmienie lub szczegółowe warunki ugody zawartej z konsorcjum Nokia Solutions and Networks sp. z o.o.? Jeśli tak, to kiedy? Jeśli nie, co jest powodem utajnienia tak istotnych informacji dotyczących wydatkowania miliardów złotych ze środków publicznych?
2. Jaki jest dokładny zakres prac, który konsorcjum ma wykonać w ramach podpisanej ugody i w jakim stopniu zakres ten pokrywa się z pierwotną Specyfikacją Istotnych Warunków Zamówienia (SIWZ) z 2017/2018 roku? Czy doszło do ograniczenia zakresu prac przy jednoczesnym wzroście wynagrodzenia?
3. O jaką kwotę ostatecznie zwiększono wynagrodzenie wykonawcy w ramach ugody i jaki jest nowy, ostateczny termin oddania w pełni funkcjonalnego systemu GSM-R do eksploatacji?
4. W jaki sposób warunki podpisanej ugody różnią się od propozycji wypracowanych w toku mediacji prowadzonych przez odwołanego członka zarządu PKP PLK SA, pana Piotra Kubickiego? Czy obecna ugoda jest korzystniejsza dla Skarbu Państwa niż wariant przygotowywany przez poprzedni skład zarządu?
5. Co dokładnie oznaczało sformułowanie, że pan Piotr Kubicki „nie spełnił pokładanych w nim oczekiwań“ w kontekście jego prac nad wyprowadzeniem na prostą kontraktu GSM-R? Czy „niespełnienie oczekiwań“ dotyczyło właśnie strategii negocjacyjnej z firmą Nokia?

Z wyrazami szacunku

Paulina Matysiak
Posłanka na Sejm RP

[1] https://www.plk-sa.pl/o-spolce/biuro-prasowe/informacje-prasowe/szczegoly/informacja-ws-prac-nad-wdrozeniem-systemu-ertms-gsm-r-10644