Interpelacja w sprawie podjęcia działań legislacyjnych i organizacyjnych w obszarze egzekwowania przepisów dotyczących parkowania oraz usuwania pojazdów z dróg w sytuacjach zagrażających bezpieczeństwu uczestników ruchu, w szczególności pieszych i rowerzystów

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się z interpelacją w sprawie potrzeby podjęcia działań legislacyjnych i organizacyjnych w obszarze egzekwowania przepisów dotyczących parkowania oraz usuwania pojazdów z dróg w sytuacjach zagrażających bezpieczeństwu uczestników ruchu, w szczególności pieszych i rowerzystów.

W przestrzeni publicznej miast i gmin narasta problem nieskuteczności systemu sankcji za wykroczenia parkingowe. W praktyce część spraw kończy się bez ukarania sprawcy, co sprzyja recydywie i podważa zaufanie obywateli do państwa. Jednym z czynników jest konstrukcja postępowania, w którym nałożenie mandatu zależy od skutecznego wskazania osoby kierującej pojazdem, a równocześnie łatwo jest uniknąć odpowiedzialności przez nieodbieranie korespondencji lub wskazywanie osoby fikcyjnej bądź trudnej do zweryfikowania.

Równolegle, obowiązujące rozwiązania prawne wciąż utrwalają przyzwolenie na parkowanie całym pojazdem na chodniku. Przepisy te, wprowadzane w realiach sprzed dekad, nie odpowiadają współczesnym standardom projektowania infrastruktury pieszej i dostępności. W efekcie utrwala się powszechna praktyka zastawiania dróg dla pieszych, co prowadzi do degradacji infrastruktury oraz wypychania ruchu pieszego na jezdnię, a więc do realnego wzrostu ryzyka wypadków.

Trzecim istotnym problemem jest niewystarczająca skuteczność usuwania pojazdów w sytuacjach, w których pojazd zaparkowany niezgodnie z przepisami blokuje ruch pieszych lub rowerzystów albo ogranicza widoczność w rejonie przejść dla pieszych. Choć art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym przewiduje możliwość usunięcia pojazdu pozostawionego w miejscu zabronionym, jeśli utrudnia ruch lub zagraża bezpieczeństwu, praktyka służb bywa nadmiernie zachowawcza. Brak dostatecznie jednoznacznych przesłanek ustawowych, w tym w zakresie „zagrożenia bezpieczeństwa“, w wielu przypadkach utrudnia szybkie i skuteczne działanie także wtedy, gdy zagrożenie dotyczy przede wszystkim pieszych.

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z prośbą o zajęcie stanowiska oraz o informację, czy Ministerstwo Infrastruktury planuje działania, które pozwolą zwiększyć bezpieczeństwo i skuteczność egzekwowania prawa w tym obszarze.

Uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury prowadzi obecnie prace analityczne lub legislacyjne zmierzające do ograniczenia zjawiska unikania odpowiedzialności za wykroczenia związane z parkowaniem, w szczególności przez wprowadzenie rozwiązań opartych o domyślną odpowiedzialność właściciela pojazdu (z możliwością uwolnienia się po wskazaniu rzeczywistego kierującego), analogicznie do mechanizmów znanych ze stref płatnego parkowania?
2. Czy ministerstwo rozważa zmianę przepisów dotyczących postoju na chodniku (w szczególności art. 47 ustawy – Prawo o ruchu drogowym) w kierunku zasady, zgodnie z którą postój całym pojazdem na drodze dla pieszych byłby dopuszczalny wyłącznie w miejscach wyznaczonych i oznakowanych, a nie jako powszechnie przyjęta norma?
3. Czy ministerstwo planuje doprecyzowanie podstaw prawnych do usuwania pojazdów na podstawie art. 130a ustawy – Prawo o ruchu drogowym tak, aby jednoznacznie obejmowały one przypadki utrudniania ruchu pieszych lub rowerzystów oraz sytuacje stwarzające zagrożenie dla bezpieczeństwa niechronionych uczestników ruchu?
4. Jeżeli ministerstwo nie planuje obecnie powyższych zmian, to jakie alternatywne środki (np. wytyczne interpretacyjne, działania międzyresortowe, inicjatywy dotyczące standardów organizacji ruchu lub egzekwowania przepisów) zamierza podjąć, aby zwiększyć skuteczność karania wykroczeń parkingowych, ograniczyć parkowanie na chodnikach oraz poprawić realną możliwość szybkiego usuwania pojazdów z miejsc zagrażających bezpieczeństwu?

Zwracam uwagę, że opisane problemy mają charakter systemowy, dotykają wielu samorządów, a ich konsekwencje odczuwają codziennie piesi, osoby z niepełnosprawnościami, rodzice z wózkami dziecięcymi oraz rowerzyści. Skuteczne doprecyzowanie przepisów i procedur mogłoby przynieść szybki efekt w postaci poprawy bezpieczeństwa, dostępności przestrzeni publicznej oraz zwiększenia nieuchronności sankcji za wykroczenia.

Z wyrazami szacunku