Interpelacja w sprawie sytuacji polskich upraw tytoniu

Szanowny Panie Ministrze,

w ostatnich latach uchwalono szereg przepisów o charakterze fiskalnym i regulacyjnym dotyczącym wyrobów tytoniowych i nikotynowych. Część z tych przepisów wynikała z konieczności implementacji regulacji unijnych (np. zakaz sprzedaży „smakowych” wyrobów nowatorskich), część zmian polegała na podnoszeniu podatku na konkretne kategorie produktów (m. in. podwyżki akcyzy na wyroby nikotynowe czy wprowadzenie nowych stawek akcyzy na część e-papierosów i urządzeń), a część miała charakter stricte regulacyjny (np. zakaz sprzedaży beznikotynowych e-papierosów nieletnim). Aktualnie procedowane są kolejne akty prawne mające na celu dalsze zmiany podatkowe i regulacyjne. Największym z nich jest projekt Ministerstwa Zdrowia wprowadzający m.in. zakaz sprzedaży „smakowych” saszetek nikotynowych, zakaz „jednorazówek” czy też zakaz sprzedaży beztytoniowych wyrobów nowatorskich.

Działania o charakterze regulacyjnym i fiskalnym nie przekładają się na widoczne dla społeczeństwa efekty zdrowotne, a jednocześnie uderzają poważnie w polskie rolnictwo, szczególnie w regionie z którego zostałem wybrany na posła, czyli na Lubelszczyźnie. Polska jest bowiem jednym z największych producentów tytoniu w Unii Europejskiej, a pochodzący z Polski tytoń wykorzystywany jest nie tylko do produkcji tradycyjnych papierosów, ale także przy produkcji wkładów do podgrzewaczy, czy jako surowiec służący do pozyskiwania nikotyny wykorzystywanej do produkcji saszetek nikotynowych czy płynów do e-papierosów. W związku z tym drastyczne regulacje różnego rodzaju produktów nikotynowych wpływają negatywnie na sytuację polskich rolników.

Jednocześnie należy wskazać, że polityka prowadzona przez władze wobec produktów tytoniowych i nikotynowych zdaje się nie być oparta o jakiekolwiek systemowe podejście do tematu i jakikolwiek plan działań. Wyrazem tego jest chociażby liczba inicjatyw legislacyjnych dotyczących branży procedowanych w ciągu ostatnich lat.

Szanowny Panie Ministrze, mając na względzie powyższe proszę o udzielenie wyjaśnień w zakresie działań podejmowanych przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi w ostatnich latach w zakresie problemów z jakimi zmagają się polscy plantatorzy tytoniu.

Proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Jakie działania podjęło ministerstwo w okresie od stycznia 2024 r. w celu ochrony interesów polskich upraw tytoniu?
2. Jakie były stanowiska resortu wobec kolejnych propozycji zmian w przepisach ograniczających dostęp do wyrobów, do których produkcji wykorzystywany jest polski tytoń oraz do przepisów podnoszących obciążenia fiskalne na produkty tytoniowe i nikotynowe?
3. Czy ministerstwo posiada strategię dotyczącą polskich upraw tytoniu? Czy szacowano, w jaki sposób przyjmowane na poziomie krajowym i unijnym regulacje wpłyną na wielkość polskiej produkcji tytoniu, a co za tym idzie na plantatorów? Jeśli tak, to co wynika z tych szacunków? Czy resort ma jakiś pomysł w jaki sposób dokonać transformacji regionów, w których uprawiany jest tytoń, w sytuacji w której rynek zbytu na ten surowiec zostanie w wyniku działań regulacyjnych poważnie ograniczony?
4. Jakie jest stanowisko ministerstwa względem procedowanego aktualnie projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych (UD 213)?
5. Czy w związku z tym projektem do resortu zgłaszały się organizacje rolnicze i zrzeszające plantatorów tytoniu?

Z wyrazami szacunku

Witold Tumanowicz
Poseł na Sejm RP