Interpelacja w sprawie realizacji programu "NaszEauto" oraz problemów systemowych w obsłudze wniosków

Szanowna Pani Minister!

Program „NaszEauto” bez wątpienia okazał się jednym z najbardziej efektywnych instrumentów wsparcia elektromobilności w Polsce. Potwierdzają to zarówno dane rynkowe, jak i statystyki samego programu. W 2025 roku udział samochodów całkowicie elektrycznych (BEV) w rynku nowych pojazdów przekroczył 7%, co stanowi najlepszy wynik w historii polskiego rynku motoryzacyjnego, a w grudniu 2025 roku udział ten sięgnął ponad 11% nowych rejestracji.

Z budżetu programu „NaszEauto” w wysokości 1,18 mld zł do końca grudnia 2025 roku wykorzystano już 940,6 mln zł, co stanowi około 80% całkowitej alokacji. W ciągu 11 miesięcy funkcjonowania programu złożono łącznie 29 938 wniosków, z czego 75% dotyczyło leasingu, a 25% zakupu prywatnego. Szczególnie niepokojące jest gwałtowne przyspieszenie tempa składania wniosków – w grudniu 2025 roku wpłynęło ich aż 6469, co oznacza wzrost o 67% względem listopada oraz ponad 462% w porównaniu do średniej z pierwszych trzech miesięcy funkcjonowania programu.

Według szacunków organizacji branżowych, przy obecnym tempie składania wniosków, pozostałe niespełna 20% budżetu może zostać wyczerpane już w styczniu lub lutym 2026 roku, mimo że formalny termin naboru wniosków przewidziany jest do 30 kwietnia 2026 roku. Jednocześnie, pomimo deklarowanych przez NFOŚiGW działań usprawniających – takich jak zwiększenie zasobów kadrowych w ramach dostępnych etatów, automatyzacja procesu oceny wniosków czy uproszczenie formularza – do końca grudnia 2025 roku zatwierdzono jedynie 4998 wniosków, a wypłacono 2619 dofinansowań. Oznacza to, że zaledwie około 17% wszystkich złożonych wniosków na ten moment zostało w pełni rozliczonych. Należy przy tym pamiętać, że zgodnie z regulaminem programu wszystkie wnioski muszą zostać rozpatrzone do 30 czerwca 2026 roku, a wypłaty zrealizowane do końca sierpnia 2026 roku – terminy te są nieprzekraczalne.

Z perspektywy obywateli i rynku szczególnie problematyczne są kwestie organizacyjne i komunikacyjne. Choć sam formularz wniosku oceniany jest jako relatywnie przejrzysty, infolinia programu przez wiele tygodni była permanentnie przeciążona. W praktyce brak jednego, oficjalnego i wiążącego źródła interpretacji przepisów skutkuje sprzecznymi informacjami udzielanymi wnioskodawcom, w tym w tak istotnych kwestiach jak możliwość złożenia wniosku na podstawie pozwolenia czasowego zamiast stałego dowodu rejestracyjnego. Ustne interpretacje infolinii nie mają charakteru decyzji administracyjnych, co dodatkowo potęguje niepewność prawną beneficjentów.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie konkretne działania organizacyjne, kadrowe i proceduralne planowane są lub zostały już wdrożone w NFOŚiGW w celu zapewnienia terminowego rozpatrzenia wszystkich wniosków złożonych w ramach programu „NaszEauto” do dnia 30 czerwca 2026 r.?
2. Czy ministerstwo może jednoznacznie potwierdzić, że wszystkie osoby, które złożyły wnioski w obowiązującym terminie i spełniły warunki programu, otrzymają wypłatę dofinansowania najpóźniej do końca sierpnia 2026 r.?
3. W związku z presją czasową i obawą przed szybkim wyczerpaniem środków część beneficjentów składała wnioski „na zapas”, m.in. załączając pozwolenia czasowe zamiast stałych dowodów rejestracyjnych, licząc na możliwość późniejszego uzupełnienia dokumentacji. Jak ministerstwo ocenia wpływ tego zjawiska na efektywność obsługi programu oraz na sytuację wnioskodawców, którzy złożyli kompletne i poprawne wnioski w późniejszym terminie?
4. Jaka jest formalna kolejność oceny wniosków w programie „NaszEauto” – czy decyduje wyłącznie data złożenia wniosku, czy również jego kompletność na etapie pierwotnego wpływu?
5. Czy wnioski uzupełniane na wezwanie NFOŚiGW wracają do kolejki oceny od momentu złożenia pierwotnego wniosku, czy od momentu dokonania korekty, i jak wpływa to na termin wypłaty środków?
6. Czy zbiór FAQ publikowany na stronie NFOŚiGW był i jest regularnie aktualizowany w trakcie trwania programu oraz czy zawarte w nim odpowiedzi mają charakter wiążących interpretacji przepisów programu?
7. Z uwagi na nieprzekraczalne terminy rozliczenia programu, czy ministerstwo dostrzega ryzyko niewypłacenia środków beneficjentom, którzy złożyli wnioski w terminie, lecz których wnioski nie zostałyby rozpatrzone lub skierowane do uzupełnienia przed upływem terminów określonych w regulaminie programu?
8. Jakie są ostateczne terminy rozliczenia programu „NaszEauto” z instytucjami Unii Europejskiej oraz czy prowadzone są obecnie prace – formalne lub negocjacyjne – mające na celu ewentualne wydłużenie tych terminów?
9. Jakie konkretne wnioski systemowe zostały już wyciągnięte z realizacji programu „NaszEauto” w kontekście projektowania kolejnych instrumentów wsparcia elektromobilności, w szczególności w zakresie przewidywalności budżetu, komunikacji z beneficjentami oraz podziału ryzyka proceduralnego między obywatela, a instytucję wdrażającą?

Z wyrazami szacunku

Marek Krząkała
Poseł na Sejm RP