Interpelacja w sprawie możliwości wprowadzenia mechanizmu przekazywania 1% podatku CIT na rzecz organizacji pożytku publicznego

Organizacje pożytku publicznego (dalej: OPP) w Polsce pełnią istotną rolę w realizacji zadań społecznych, obywatelskich i pomocowych, często uzupełniając lub wspierając działania państwa i samorządów. Jednocześnie znacząca część tego sektora zmaga się z problemem niestabilności finansowej, ograniczonych możliwości planowania długofalowych działań oraz silnej zależności od krótkoterminowych grantów i dotacji. W praktyce jedynie niewielka część organizacji dysponuje stabilnym budżetem pozwalającym na rozwój i profesjonalizację działalności.

Obowiązujące obecnie przepisy umożliwiają przedsiębiorcom przekazywanie darowizn na rzecz organizacji pożytku publicznego w ramach ulg podatkowych, jednak instrument ten jest wykorzystywany w bardzo ograniczonym zakresie. Równocześnie od lat funkcjonuje skuteczny i powszechnie rozpoznawalny mechanizm przekazywania części podatku dochodowego od osób fizycznych na rzecz OPP, który stał się istotnym źródłem finansowania trzeciego sektora oraz narzędziem budowania społecznego zaangażowania podatników.

W tym kontekście coraz częściej podnoszony jest postulat wprowadzenia analogicznego, dobrowolnego mechanizmu umożliwiającego podatnikom podatku dochodowego od osób prawnych przekazanie 1% należnego podatku CIT na rzecz wybranej organizacji pożytku publicznego. Rozwiązanie to nie wiązałoby się z dodatkowymi obciążeniami finansowymi dla przedsiębiorstw, ponieważ przekazywane środki pochodziłyby z podatku już należnego budżetowi państwa. Jednocześnie mogłoby ono stworzyć nowy, przewidywalny strumień finansowania dla organizacji społecznych, wzmocnić ich niezależność finansową oraz sprzyjać rozwojowi odpowiedzialności społecznej biznesu i lokalnego zaangażowania firm.

Doświadczenia innych państw wskazują, że podobne mechanizmy mogą skutecznie aktywizować sektor przedsiębiorstw w obszarze wsparcia działań społecznych, przy relatywnie ograniczonym wpływie na dochody publiczne. Z perspektywy systemowej kluczowe znaczenie miałaby prostota operacyjna rozwiązania, jego przejrzystość oraz powiązanie z istniejącymi procedurami rozliczeń podatkowych, tak aby nie generować dodatkowych barier administracyjnych ani po stronie podatników, ani administracji skarbowej.

Mając na uwadze powyższe, zasadne wydaje się podjęcie pogłębionej analizy możliwości wprowadzenia mechanizmu 1% CIT na rzecz organizacji pożytku publicznego oraz ocena jego potencjalnych skutków finansowych, społecznych i administracyjnych.

W świetle powyższego proszę o udzielenie odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Czy ministerstwo prowadzi obecnie lub planuje prowadzić prace analityczne lub legislacyjne dotyczące wprowadzenia możliwości przekazywania przez podatników CIT 1% należnego podatku na rzecz organizacji pożytku publicznego?
2. Czy w ministerstwie analizowano dotychczas skuteczność obowiązujących instrumentów zachęcających przedsiębiorców do wspierania OPP, w tym ulg podatkowych na darowizny, oraz przyczyny ich marginalnego wykorzystania?
3. Czy ministerstwo dokonywało oceny potencjalnych skutków budżetowych wprowadzenia mechanizmu 1% CIT, w szczególności w relacji do całkowitych wpływów z podatku dochodowego od osób prawnych?
4. Czy ministerstwo analizowało doświadczenia innych państw w zakresie udziału przedsiębiorstw w finansowaniu organizacji pożytku publicznego poprzez system podatkowy i możliwość adaptacji wybranych rozwiązań do polskiego porządku prawnego?
5. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę poszerzenia istniejących instrumentów podatkowych umożliwiających przedsiębiorcom wspieranie organizacji pożytku publicznego w świetle niskiego poziomu wykorzystania obecnie obowiązujących ulg z tytułu darowizn?
6. Jakie, zdaniem ministerstwa, bariery systemowe lub administracyjne ograniczają dziś udział podatników CIT w finansowym wspieraniu organizacji pożytku publicznego poprzez mechanizmy podatkowe?
7. Czy ministerstwo analizowało alternatywne, niewymagające dodatkowych obciążeń dla przedsiębiorców rozwiązania podatkowe, które mogłyby zwiększyć udział sektora biznesowego w finansowaniu działań społecznych realizowanych przez OPP?
8. Jakie warunki formalne i prawne, w ocenie ministerstwa, musiałyby zostać spełnione, aby możliwe było w przyszłości wprowadzenie mechanizmu polegającego na przekazywaniu części należnego podatku CIT na rzecz organizacji pożytku publicznego?
9. Czy ministerstwo ocenia, że obecny model rozliczeń podatku CIT zapewnia wystarczającą elastyczność do ewentualnego wprowadzenia mechanizmów redystrybucyjnych opartych na decyzji podatnika, analogicznych do tych funkcjonujących w podatku PIT?
10. Czy ministerstwo przewiduje w przyszłości inicjowanie debat lub analiz dotyczących roli podatników CIT w realizacji celów społecznych poprzez system podatkowy niezależnie od ewentualnych prac legislacyjnych?