Interpelacja w sprawie zasad przyznawania zasiłku opiekuńczego po ukończeniu przez dziecko 18. roku życia

Szanowna Pani Ministro,

do mojego biura poselskiego zgłosiła się matka chłopca z niepełnosprawnościami, która zwróciła się z prośbą o interwencję w związku z obowiązującymi przepisami regulującymi zasady przyznawania zasiłku opiekuńczego.

Syn zgłaszającej, urodzony z niepełnosprawnością, legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności zawierającym wskazanie określone w pkt 7, tj. konieczność stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Chłopiec w dniu 7 kwietnia 2026 r. ukończy 18 lat.

Matka dziecka wskazuje, że nie rozumie obowiązujących regulacji prawnych, zgodnie z którymi po ukończeniu przez dziecko 18. roku życia limit dni zasiłku opiekuńczego ulega znacznemu obniżeniu, do poziomu przewidzianego dla opieki nad innym chorym członkiem rodziny. W jej ocenie przepisy te są krzywdzące i oderwane od rzeczywistości, ponieważ stan zdrowia jej syna w dniu poprzedzającym 18. urodziny oraz po ich ukończeniu pozostaje niezmienny.

Zgłaszająca podnosi, że zmiana limitów świadczenia w sposób automatyczny, wyłącznie z uwagi na osiągnięcie pełnoletności, istotnie ograniczy jej realną możliwość sprawowania opieki, w szczególności:

• udziału w turnusach rehabilitacyjnych,
• towarzyszenia synowi podczas hospitalizacji oraz specjalistycznych wizyt lekarskich,
• zapewnienia mu ciągłości leczenia i rehabilitacji wymagających stałej obecności opiekuna.

W praktyce oznacza to przerzucenie ciężaru opieki wyłącznie na rodzinę, bez uwzględnienia faktycznego zakresu zależności osoby z niepełnosprawnością od opiekuna.

Z uwagi na rosnącą liczbę rodzin znajdujących się w analogicznej sytuacji uprzejmie proszę o udzielenie szczegółowej odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Jakie było uzasadnienie ustawodawcy dla wprowadzenia automatycznego ograniczenia liczby dni zasiłku opiekuńczego po ukończeniu przez dziecko 18. roku życia niezależnie od stopnia i charakteru niepełnosprawności?
2. Czy ministerstwo analizowało skutki społeczne i zdrowotne obowiązujących przepisów dla rodzin wychowujących dzieci z niepełnosprawnością znaczną, które po osiągnięciu pełnoletności nadal wymagają stałej, codziennej opieki?
3. Czy ministerstwo rozważa możliwość zmiany obowiązujących regulacji w taki sposób, aby w przypadku osób posiadających orzeczenie o znacznym stopniu niepełnosprawności od urodzenia po ukończeniu przez nie 18. roku życia zachować dotychczasowe uprawnienia opiekuńcze bezterminowo z uwagi na trwały i nieodwracalny charakter ich stanu zdrowia?
4. Czy prowadzone są lub planowane są prace legislacyjne zmierzające do bardziej elastycznego i sprawiedliwego systemu wsparcia opiekunów dorosłych osób z niepełnosprawnościami, uwzględniającego rzeczywiste potrzeby rodzin?
5. Jakie alternatywne formy wsparcia ministerstwo przewiduje dla opiekunów, którzy po ukończeniu przez dziecko 18. roku życia tracą możliwość korzystania z dotychczasowych uprawnień mimo braku jakiejkolwiek poprawy stanu zdrowia osoby wymagającej opieki?

Z wyrazami szacunku

Posłanka Iwona Maria Kozłowska