Interpelacja w sprawie nierównego traktowania emerytów strażaków zatrudnionych w zakładowych strażach pożarnych w zakresie możliwości korzystania ze świadczeń emerytalnych wynikających z odprowadzania składek do ZUS

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z interpelacją w sprawie sytuacji emerytalnej strażaków, którzy w trakcie swojej kariery zawodowej pełnili służbę w jednostkach Państwowej Straży Pożarnej, a następnie byli zatrudnieni w zakładowych strażach pożarnych, odprowadzając przez ten okres składki na ubezpieczenie społeczne do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Strażacy ci, przechodząc na emeryturę przed rokiem 2000, byli zmuszeni ówcześnie obowiązującymi przepisami do wyboru jednego źródła świadczenia emerytalnego - albo z systemu powszechnego ZUS, albo z systemu zaopatrzeniowego MSWiA. Oznaczało to konieczność zrzeczenia się świadczenia wynikającego z okresu zatrudnienia w zakładowych strażach pożarnych i odprowadzanych wówczas składek.

Po roku 2000 nastąpiła zmiana przepisów, która umożliwiła funkcjonariuszom odchodzącym na emeryturę łączenie świadczeń emerytalnych pochodzących z różnych systemów, w tym również korzystanie ze świadczeń wynikających z odprowadzonych do ZUS składek w okresie zatrudnienia w zakładowych strażach pożarnych. W konsekwencji doprowadziło to do sytuacji, w której osoby wykonujące tę samą pracę i przez lata narażały swoje zdrowie i życie w służbie publicznej zostały potraktowane w sposób rażąco nierówny wyłącznie ze względu na datę przejścia na emeryturę.

Należy podkreślić, że przez wiele lat funkcjonariusze ci odprowadzali składki do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które - w świetle obecnie obowiązujących regulacji - nie przekładają się dziś na żadne świadczenie. Budzi to poważne wątpliwości co do zgodności takiego stanu rzeczy z konstytucyjną zasadą równości obywateli wobec prawa oraz zasadą zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa.

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej prowadzi obecnie jakiekolwiek analizy, prace koncepcyjne lub legislacyjne zmierzające do uregulowania sytuacji emerytalnej strażaków, którzy przed rokiem 2000 zostali pozbawieni możliwości korzystania ze świadczeń wynikających z odprowadzanych do ZUS składek?

2. Czy resort dostrzega problem nierównego traktowania tej grupy emerytów w porównaniu do strażaków, którzy po roku 2000 zyskali możliwość łączenia świadczeń emerytalnych z różnych systemów?

3. Jaka jest według posiadanych przez ministerstwo szacunkowa liczba osób, których dotyczy opisany problem?

4. Czy ministerstwo posiada dane dotyczące wysokości składek odprowadzonych przez te osoby do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, które nie skutkują dziś wypłatą jakiegokolwiek świadczenia?

5. Czy ministerstwo planuje rozwiązania, które:

• umożliwią ponowne przeliczenie świadczeń,
• umożliwią wypłatę zaległych świadczeń należnych z systemu ZUS,
• wprowadzą odpowiedni mechanizm kompensacyjny dla tej grupy emerytów?

6. Czy resort rozważa ewentualne zmiany przepisów w taki sposób, aby objąć nowymi regulacjami także osoby, które przeszły na emeryturę przed rokiem 2000, a które przez wiele lat wykonywały tę samą służbę oraz odprowadzały składki do systemu powszechnego?

7. Czy ministerstwo planuje podjęcie dialogu ze środowiskami reprezentującymi poszkodowanych emerytów strażaków w celu wypracowania sprawiedliwego rozwiązania tego problemu?

Problem ten ma nie tylko wymiar prawny, lecz również głęboki wymiar społeczny i moralny. Dotyczy bowiem ludzi, którzy przez lata pełnili służbę publiczną w warunkach szczególnego zagrożenia zdrowia i życia, a dziś czują się przez państwo pominięci i niesprawiedliwie potraktowani.