Interpelacja w sprawie utrudniania możliwości pełnienia służby wojskowej przez radnych samorządu terytorialnego

Szanowny Panie Ministrze,

w odpowiedzi na interpelację nr 5502 z dnia 15 października 2024 roku Ministerstwo Obrony Narodowej jednoznacznie wskazało, że żołnierz zawodowy może sprawować funkcję radnego, a także że wykonywanie mandatu radnego nie stanowi przeszkody do ochotniczego pełnienia czynnej służby wojskowej. Podkreślono również, że zgodnie z art. 541 ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny osoby wykonujące mandat radnego, które dobrowolnie zgłaszają się do pełnienia czynnej służby wojskowej, nie podlegają wyłączeniu w trakcie pokoju. Jednakże, mimo jednoznacznego stanowiska resortu w tym zakresie, w praktyce pojawiają się liczne przypadki utrudniania możliwości pełnienia służby wojskowej przez radnych samorządowych.

Przykładem takiego postępowania jest sprawa dr. inż. Pawła Szymańskiego, radnego Dzielnicy Wilanów m.st. Warszawy, doktora nauk leśnych, żołnierza rezerwy, instruktora strzelectwa, absolwenta kursu oficerskiego ze specjalnością przeciwlotniczą, pilota dronów klasy I z 14-letnim doświadczeniem oraz specjalisty od systemów antydronowych. Od wiosny 2024 roku oczekuje on na nadanie pierwszego stopnia oficerskiego, spełniając wszystkie przesłanki merytoryczne i formalne. Mimo złożenia oświadczeń o dobrowolnym zgłoszeniu się do pełnienia czynnej służby wojskowej w lipcu 2024 roku do WCR Warszawa Mokotów oraz rezygnacji z przywileju wyłączenia radnych od obowiązku służby w czasie pokoju, spotyka się z odmowami z Departamentu Kadr MON uzasadnianymi faktem wykonywania przez niego mandatu radnego Dzielnicy Wilanów. Jednocześnie sugeruje mu się zrzeknięcie się mandatu radnego.

Taka praktyka stoi w oczywistej sprzeczności z przywołaną wyżej odpowiedzią Ministerstwa Obrony Narodowej oraz z literalną treścią przepisów ustawy o obronie Ojczyzny. Powstaje wrażenie, że mimo deklarowanej przez MON chęci zachęcania obywateli, w tym radnych samorządowych, do podejmowania służby wojskowej w konkretnych przypadkach stosowane są nieformalne bariery uniemożliwiające wstąpienie do służby bądź awans na pierwszy stopień oficerski.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy MON podtrzymuje w całości stanowisko wyrażone w odpowiedzi na interpelację nr 5502, zgodnie z którym żołnierz w czynnej służbie (zawodowy i niezawodowy) może sprawować funkcję radnego, a wykonywanie mandatu radnego nie stanowi przeszkody do dobrowolnego pełnienia czynnej służby wojskowej?
2. Czy w ocenie Pana Ministra sam fakt wykonywania mandatu radnego jednostki samorządu terytorialnego (w tym rady dzielnicy m.st. Warszawy) oraz złożenie przez radnego oświadczenia o dobrowolnej chęci pełnienia czynnej służby wojskowej w myśl art. 541 ust. 4 ustawy o obronie Ojczyzny może stanowić podstawę prawną do odmowy przyjęcia do zawodowej lub innej formy czynnej służby wojskowej, a także nadania pierwszego stopnia oficerskiego?
3. W przypadku pozytywnej odpowiedzi na pytanie nr 2 proszę o wskazanie konkretnych przepisów prawa, na których opierają się takie decyzje negujące dobrowolne zgłoszenie się do czynnej służby przez radnego?
4. Czy w MON obowiązują jakiekolwiek wewnętrzne wytyczne, instrukcje, pisma okólne lub polecenia służbowe, które nakazywałyby traktować kandydatów do służby wojskowej będących radnymi samorządu terytorialnego w sposób odmienny niż pozostałe osoby? Jeżeli tak, proszę o przekazanie ich treści oraz podstawy prawnej ich wydania.
5. Ilu radnych (rad gmin, powiatów, miast na prawach powiatu, sejmików województw oraz rad dzielnic m.st. Warszawy):
   1. pełni zawodową służbę wojskową,
   2. pełni Terytorialną Służbę Wojskową lub inną formę ochotniczej czynnej służby wojskowej,
   3. pełniło taką służbę w ostatnich pięciu latach?

Proszę o przedstawienie danych zbiorczych (bez danych osobowych) w podziale na rodzaje jednostek samorządu terytorialnego.

1. W odniesieniu do sytuacji dr. inż. Pawła Szymańskiego, radnego Dzielnicy Wilanów m.st. Warszawy, proszę o odpowiedzi na następujące pytania:
   1. Na jakim etapie postępowania administracyjnego znajduje się jego sprawa, a także kiedy i przez jakie komórki organizacyjne MON podejmowane były poszczególne decyzje i czynności w tej sprawie?
   2. W oparciu o jaką podstawę faktyczną i prawną blokowane są decyzje dotyczące jego osoby, mimo złożenia przez niego oświadczeń o dobrowolnym zgłoszeniu się do czynnej służby wojskowej oraz rezygnacji z przywileju wyłączenia przewidzianego dla radnych?
   3. Z jakich przyczyn procedura nadania pierwszego stopnia oficerskiego trwa już blisko dwa lata?
   4. Z jakiego powodu radnemu dwukrotnie zabrano kartę mobilizacyjną i wykreślono z listy żołnierzy rezerwy skierowanych do promocji oficerskiej?

1. Czy Pan Minister zamierza podjąć działania zmierzające do:
1. jednoznacznego ujednolicenia praktyki Wojskowych Centrów Rekrutacji i innych organów wojskowych w zakresie traktowania kandydatów będących radnymi;
2. usunięcia barier uniemożliwiających radnym ochotnicze pełnienie czynnej służby wojskowej;
3. pilnego zakończenia postępowania w sprawie nadania pierwszego stopnia oficerskiego dr. inż. Pawłowi Szymańskiemu oraz umożliwienia mu pełnienia służby wojskowej zgodnie z jego wolą i dotychczasowym przebiegiem służby?