Interpelacja w sprawie działań administracji rządowej wobec Uniwersytetów Trzeciego Wieku oraz wykorzystania jubileuszu 50-lecia pierwszego UTW w Polsce do realnych instrumentów polityki senioralnej

W związku ze sprawozdaniem Komisji Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Środków Przekazu o poselskim projekcie uchwały w 50. rocznicę powstania pierwszego Uniwersytetu Trzeciego Wieku w Polsce (druki nr 1895 i 1913), zwracam uwagę, że Marszałek Sejmu skierował projekt do komisji w dniu 4 listopada 2025 r., zaś komisja rozpatrzyła projekt na posiedzeniu 20 listopada 2025 r. i wniosła o przyjęcie załączonego projektu uchwały.

Projekt uchwały ma charakter okolicznościowy i upamiętniający, jednak – zważywszy na skalę i znaczenie ruchu Uniwersytetów Trzeciego Wieku – jubileusz 50-lecia powinien zostać potraktowany przez administrację rządową nie jako wydarzenie wyłącznie symboliczne, lecz jako impuls do konkretnych, mierzalnych działań w obszarze polityki senioralnej (w tym wyrównywania różnic terytorialnych, przeciwdziałania samotności i wykluczeniu oraz wspierania edukacji ustawicznej osób starszych).

Jednocześnie na stronach rządowych wskazuje się, że programy kierowane do osób starszych obejmują m.in. „Aktywni+” (z deklarowaną kwotą 40 mln zł rocznie w latach jego funkcjonowania) oraz „Senior+”.

W ocenie wielu środowisk, przy rosnących kosztach funkcjonowania instytucji i organizacji społecznych, potrzebna jest transparentna informacja, w jakim stopniu instrumenty te realnie wzmacniają UTW oraz czy rząd planuje dodatkowe działania „jubileuszowe” o charakterze systemowym.

W związku z powyższym, uprzejmie proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy uchwała (druki nr 1895 i 1913) – mimo okolicznościowego charakteru – jest powiązana z jakimikolwiek planowanymi działaniami administracji rządowej w roku 2026 (np. wydarzenia ogólnopolskie, kampanie informacyjne, konkursy grantowe, patronaty Premiera lub KPRM), czy pozostaje wyłącznie deklaracją symboliczną?
2. Czy przewidziano jakiekolwiek skutki finansowe (choćby pośrednie) wynikające z przyjęcia uchwały, w tym koszty organizacji uroczystości, publikacji okolicznościowych, działań promocyjnych, obsługi patronatów i wydarzeń, a jeżeli tak – z jakich części budżetowych miałyby być one finansowane?
3. Czy KPRM/właściwe komórki odpowiedzialne za politykę senioralną posiadają harmonogram działań związanych z jubileuszem 50-lecia UTW, a jeżeli tak – czy dokument taki zostanie publicznie udostępniony (wraz z kosztorysem i wskazaniem odpowiedzialnych instytucji)?
4. Czy rząd planuje w roku 2026 przygotować i przedstawić Sejmowi RP informację o stanie wsparcia edukacji ustawicznej seniorów, w tym roli UTW, w formie odrębnego dokumentu/raportu (np. w terminie 3-6 miesięcy od przyjęcia uchwały)?
5. Czy istnieje aktualna, rządowa diagnoza dostępności UTW w małych miejscowościach i na terenach wiejskich (z mapą dostępności i wskaźnikami), a jeżeli tak – czy zostanie przekazana Sejmowi RP wraz z wnioskami i rekomendacjami?
6. Czy rząd dysponuje danymi dotyczącymi nierówności terytorialnych w dostępie do oferty edukacyjno-integracyjnej dla seniorów (UTW, kluby seniora, domy dziennego pobytu), a jeżeli tak – jakie działania zamierza podjąć, by te nierówności zmniejszać?
7. Czy i w jakim zakresie programy rządowe dla osób starszych – w szczególności „Aktywni+” oraz „Senior+” – przewidują mechanizmy, które wprost wzmacniają UTW (np. osobna ścieżka konkursowa, preferencje punktowe, finansowanie kosztów stałych, granty na dostępność, cyfryzację, transport)?
8. Czy ministerstwo/KPRM posiada dane, jaka część środków z programów prosenioralnych trafia realnie do inicjatyw prowadzonych przez UTW lub we współpracy z UTW (proszę o zestawienie za lata 2023-2025: liczba projektów, kwoty, województwa)?
9. Czy państwo planuje uruchomić instrumenty wsparcia UTW w zakresie rosnących kosztów funkcjonowania (wynajem sal, media, ubezpieczenia, transport, dostępność architektoniczna i komunikacyjna, obsługa administracyjna), a jeżeli tak – jakie i od kiedy?
10. Czy w ramach polityki senioralnej przewiduje się systemowe wsparcie UTW w obszarze przeciwdziałania wykluczeniu cyfrowemu (sprzęt, szkolenia, bezpieczeństwo cyfrowe, dostęp do usług publicznych online), i czy zostaną przygotowane minimalne standardy/rekomendacje dla UTW w tym zakresie?
11. Czy rząd planuje wprowadzenie lub rekomendowanie standardów dostępności dla działań edukacyjnych i integracyjnych seniorów (w tym UTW), obejmujących osoby z niepełnosprawnościami i ograniczoną mobilnością, wraz z finansowaniem dostosowań?