Interpelacja w sprawie zagrożenia kształcenia zawodowego w Ochotniczych Hufcach Pracy

Zasadniczym celem działalności edukacyjnej Ochotniczych Hufców Pracy jest stworzenie warunków umożliwiających młodzieży, zagrożonej wykluczeniem społecznym, zdobycie kwalifikacji zawodowych oraz uzupełnienie posiadanego wykształcenia. Misja ta realizowana jest za pośrednictwem wojewódzkich komend OHP, realizujących unormowania zawarte w ustawie o rynku pracy i służbach zatrudnienia oraz środków z Funduszy Pracy, których dysponentem jest minister właściwy do spraw pracy.

Środki z Funduszu Pracy przeznacza się m.in. na kształcenie młodocianych pracowników w zakresie i na zasadach określonych przez ustawę Prawo oświatowe, stanowiącą, że pracodawcom, którzy zawarli z młodocianymi pracownikami umowę o pracę w celu przygotowania zawodowego, przysługuje dofinansowanie kosztów kształcenia ze środków Funduszu Pracy. W planie finansowym przedmiotowego funduszu na rok 2026 na refundację wynagrodzeń pracowników młodocianych przewidziano 900 mln złotych.

Obserwując realne zainteresowanie taką formą kształcenia młodocianych pracowników, chcących zdobyć zawód bądź podnieść swoje kwalifikacje, kwota przeznaczona na 2026 rok okazuje się zdecydowanie za mała, co budzi poważne zaniepokojenie społeczne – nie tylko wśród przedsiębiorców, ale też rodziców uczniów, którzy mogą zostać pozbawieni możliwości zdobycia solidnego wykształcenia, umożliwiającego im sprawne funkcjonowanie w dorosłym życiu.

Należy też nadmienić, że skutkiem takich działań może być w niedalekiej przyszłości brak wykwalifikowanych kadr pracowniczych, na co wskazują Związek Rzemiosła Polskiego oraz przedsiębiorcy, a to z kolei może negatywnie wpłynąć na stan polskiej gospodarki. Pragnę w tym miejscu zauważyć, że o jej sile stanowią też pracownicy wykwalifikowani, wykonujący dość często tzw. zawody wymierające, na które jednak istnieje w Polsce zapotrzebowanie ze strony usługobiorców. Pomimo rosnącego postępu technicznego nie wszystko da się wykonać zdalnie bądź na odległość.

Równocześnie pamiętać trzeba, że w roku bieżącym przeznaczono na Fundusz Pracy o 100 milionów złotych więcej niż przewidziano na rok 2026. Tegoroczna praktyka pokazała, że środki zaplanowane na 2025 rok okazały się niewystarczające. Od listopada br. do mojego biura poselskiego wpłynęło kilkanaście skarg oraz próśb o interwencje, pochodzących od przedsiębiorców, którzy nie mogą skorzystać z refundacji wynagrodzeń młodocianych pracowników przez OHP, pomimo spełniania wszystkich warunków. Sytuacja taka nigdy nie powinna mieć miejsca. Zasadniczym pytaniem jest, co wobec powyższego stanu rzeczy mają zrobić uczniowie decydujący się na formę dualnego kształcenia oraz chcący im pomóc przedsiębiorcy. Wstrzymanie refundacji może w konsekwencji doprowadzić do sytuacji, w której pracodawcy, wobec braku finansowego wsparcia ze strony państwa, mogą nie być skłonni do przyjęcia takich uczniów na naukę zawodu, a ci, którzy się na to zdecydowali wcześniej, mogą wypowiedzieć uczniom umowy, nie chcąc ponosić kosztów, które winny być ponoszone przez państwo za pośrednictwem Funduszu Pracy.

Z informacji medialnych wynika, że tylko w tym roku OHP negatywnie rozpatrzyło 600 wniosków złożonych w terminie.

Jak to możliwe, że należało je złożyć do 15 listopada, a już w październiku OHP informowało o braku środków?

Co jest przyczyną takiego stanu rzeczy?

Zaistniały stan faktyczny może doprowadzić do pozbawienia młodych ludzi możliwości kształcenia oraz dalszego rozwoju, a także prowadzić do ich wykluczenia społecznego.

Kto weźmie za to odpowiedzialność?

Mając na względzie przytoczone argumenty, zwracam się z apelem o niezwłoczne podjęcie działań mających na celu zwiększenie środków z Funduszu Pracy na refundacje wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom, zarówno na rok 2025, jak i 2026, do poziomu pozwalającego na zaspokojenie faktycznych potrzeb wszystkich beneficjentów tego instrumentu finansowego.