Interpelacja w sprawie potencjalnych utrudnień związanych z regulacjami dotyczącymi zawierania umów o refundację, ze środków Funduszu Pracy, wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom

Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej kieruję do pani minister rodziny, pracy i polityki społecznej interpelację w sprawie potencjalnych utrudnień związanych z regulacjami dotyczącymi zawierania umów o refundację, ze środków Funduszu Pracy, wynagrodzeń wypłacanych młodocianym pracownikom oraz składek na ubezpieczenia społeczne od refundowanych wynagrodzeń.

Do posłów oraz do biura poselskiego napływają liczne sygnały od środowisk rzemieślniczych i organizacji reprezentujących sektor małych i średnich przedsiębiorców, wskazujące na poważne trudności w realizacji mechanizmu refundacji wynagrodzeń młodocianych pracowników, przewidzianego w art. 349 ustawy z dnia 20 marca 2025 r. o rynku pracy i służbach zatrudnienia. Z przekazywanych informacji wynika, że w wielu województwach dochodzi do wstrzymywania bądź istotnego ograniczania zawierania nowych umów o refundację przez ochotnicze hufce pracy, które pełnią funkcję operatora tego instrumentu.

Zastrzeżenia te zostały szczegółowo przedstawione w pismach rzecznika małych i średnich przedsiębiorców, a także w wystąpieniach Związku Rzemiosła Polskiego, Wielkopolskiej Izby Rzemieślniczej w Poznaniu oraz Pomorskiej Izby Rzemieślniczej Małych i Średnich Przedsiębiorstw, stanowiących załączniki do niniejszej interpelacji. Autorzy tych wystąpień zgodnie wskazują, że obecna sytuacja jest konsekwencją niewystarczającej puli środków Funduszu Pracy przeznaczonych na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników oraz składek na ubezpieczenia społeczne, a także braku przejrzystości w sposobie ich dystrybucji.

Szczególne zaniepokojenie budzi fakt, że w ustawie budżetowej na rok 2026 zaplanowano na ten cel kwotę 900 mln zł, a więc o 100 mln zł niższą niż w roku poprzednim, mimo rosnącego zainteresowania dualnym modelem kształcenia zawodowego oraz zwiększającej się liczby młodocianych pracowników zatrudnianych na podstawie umów o pracę w celu przygotowania zawodowego. W ocenie organizacji pracodawców zaplanowany poziom finansowania nie odpowiada faktycznym potrzebom rynku pracy i może prowadzić do ograniczenia dostępności kształcenia zawodowego, zwłaszcza w sektorze rzemiosła.

Podnoszone są również obawy dotyczące skutków społecznych i gospodarczych wstrzymywania zawierania umów o refundację, w tym ryzyka rezygnacji pracodawców z dalszego szkolenia młodocianych, wypowiadania zawartych umów o pracę w celu przygotowania zawodowego oraz pogłębiania deficytów wykwalifikowanych kadr. Wskazuje się przy tym, że środki Funduszu Pracy pochodzą ze składek pracodawców i powinny być wykorzystywane w sposób zapewniający stabilność instrumentów wsparcia rynku pracy oraz przewidywalność warunków prowadzenia działalności gospodarczej.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami.

1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej posiada aktualne dane dotyczące skali wstrzymywania lub ograniczania zawierania umów o refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników przez Ochotnicze Hufce Pracy w poszczególnych województwach?

2. Jakie działania zostały lub zostaną podjęte w celu zapewnienia ciągłości zawierania umów o refundację w roku 2025 oraz w latach następnych, w szczególności w sytuacji wyczerpywania się limitów środków Funduszu Pracy?

3. Czy ministerstwo rozważa zwiększenie środków przeznaczonych na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników oraz składek na ubezpieczenia społeczne, w tym ewentualną korektę planu finansowego Funduszu Pracy lub zmianę ustawy budżetowej na rok 2026?

4. Czy analizowana jest możliwość wyodrębnienia środków przeznaczonych na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników jako środków celowych, tak aby zapewnić ich wykorzystanie wyłącznie na realizację tego zadania oraz zwiększyć przejrzystość systemu?

5. Czy ministerstwo przeprowadziło analizę społecznych i gospodarczych skutków ograniczania finansowania mechanizmu refundacji, w szczególności w kontekście funkcjonowania szkolnictwa branżowego, dualnego modelu kształcenia oraz sytuacji młodych osób wchodzących na rynek pracy?