Interpelacja w sprawie wstrzymywania refundacji wynagrodzeń młodocianych pracowników oraz zagrożeń dla funkcjonowania szkolnictwa branżowego i kształcenia dualnego

Szanowna Pani Minister,

z analizy dokumentów przekazanych Sejmowi RP wraz z projektem ustawy budżetowej na rok 2026 wynika, że na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników odbywających praktyczną naukę zawodu przewidziano kwotę o 100 mln zł niższą niż środki zaplanowane na ten cel w roku 2025.

Jednocześnie do przedsiębiorców prowadzących kształcenie dualne oraz do biur poselskich napływają liczne sygnały o wstrzymywaniu przez OHP podpisywania nowych umów refundacyjnych z powodu komunikowanych „braków środków Funduszu Pracy“. Z relacji pracodawców wynika, że mimo dochowania wymaganych procedur i terminów, wnioski pozostają bez rozpatrzenia, a OHP przekazuje pisemne informacje o zawieszeniu naboru do czasu „odblokowania środków“.

Sytuacja ta ma wymiar systemowy i ogólnopolski. W Polsce pracuje i uczy się ok. 100 tys. młodocianych pracowników, dla których praktyczna nauka zawodu jest warunkiem ukończenia szkoły branżowej. Wstrzymanie refundacji skutkuje m.in. wypowiadaniem umów o pracę młodocianym, brakiem możliwości odbywania praktycznej nauki zawodu, ograniczeniem liczby przedsiębiorców gotowych szkolić uczniów oraz narastaniem deficytów kadrowych w zawodach kluczowych. Refundacja wynagrodzeń młodocianych pracowników jest realizacją obowiązku państwa w zakresie zapewnienia młodzieży dostępu do edukacji zawodowej i nie może być przerzucana na przedsiębiorców.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z prośbą o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie są przyczyny zmniejszenia o 100 mln zł środków przewidzianych w planie finansowym Funduszu Pracy na 2026 r. na refundację wynagrodzeń młodocianych pracowników i czy ministerstwo dysponuje analizami lub prognozami potwierdzającymi, że kwota 900 mln zł jest wystarczająca do finansowania wszystkich umów refundacyjnych w roku 2026? Jeżeli tak – proszę o ich przedstawienie.

2. Czy ministerstwo planuje uruchomienie dodatkowych środków lub dokonanie stosownych przesunięć w planie finansowym Funduszu Pracy, aby zapewnić nieprzerwaną realizację refundacji wynagrodzeń młodocianych pracowników w sytuacji, gdy alokacja okaże się niewystarczająca?

3. Jak ministerstwo ocenia wpływ wstrzymywania przez OHP nowych umów refundacyjnych na: dostępność nauki zawodu, możliwość ukończenia szkoły branżowej, liczbę przedsiębiorców gotowych zatrudniać młodocianych, realizację polityki państwa w obszarze kształcenia zawodowego oraz przeciwdziałanie niedoborom kadrowym?

4. Czy ministerstwo analizowało społeczne skutki ograniczenia dostępności refundacji, w tym ryzyko rezygnacji młodych ludzi z podjęcia nauki zawodu lub rozwiązania przez przedsiębiorców już zawartych umów?

5. Czy rząd planuje dostosowanie wysokości refundacji do rosnących kosztów pracy, tak aby instrument ten pozostał skutecznym narzędziem wspierającym dualny system kształcenia zawodowego?

6. Czy ministerstwo monitoruje skalę odmów i wstrzymań podpisywania umów przez OHP w roku 2025, w tym przypadki uzasadniane brakiem środków z Funduszu Pracy oraz czy planuje podjęcie działań naprawczych, mających na celu przywrócenie pełnej realizacji ustawowych zadań tej instytucji?

Z poważaniem

Iwona Krawczyk
Posłanka na Sejm RP