Interpelacja w sprawie potrzeby opracowania kompleksowej strategii ograniczania palenia tytoniu w Polsce oraz doprecyzowania założeń projektu ustawy UD213 lub jego zmiany

Szanowna Pani Minister,

w związku z opublikowaniem w Rządowym Centrum Legislacji projektu ustawy o zmianie ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych oraz ustawy o podatku akcyzowym (nr UD213), a także licznymi stanowiskami zgłaszanymi przez środowiska medyczne, eksperckie i gospodarcze, zwracam się z uprzejmą prośbą o przedstawienie szerszych założeń i planów ministerstwa dotyczących kierunku polityki antynikotynowej.

Do mojego biura poselskiego wpływają sygnały, w tym od Federacji Związków Pracodawców Ochrony Zdrowia Porozumienie Zielonogórskie, że obecne działania regulacyjne mogą być postrzegane jako niespójne lub fragmentaryczne. Lekarze podstawowej opieki zdrowotnej, którzy mają bezpośredni kontakt z pacjentami uzależnionymi od nikotyny, zwracają uwagę na fakt, że skuteczne ograniczanie palenia wymaga podejścia kompleksowego, a pojedyncze zakazy czy selektywne zmiany prawa mogą nie przynosić oczekiwanego efektu. Podkreślają, że polityka zdrowia publicznego powinna łączyć edukację, profilaktykę, dostęp do terapii oraz wsparcie behawioralne, a także przewidywalne regulacje redukujące szkodliwość używania nikotyny. Jednocześnie środowisko medyczne deklaruje pełną gotowość do współpracy przy tworzeniu takiej strategii.

Równolegle organizacje reprezentujące przedsiębiorców - takie jak Krajowa Izba Gospodarcza i Polska Izba Handlu - zgłaszają wątpliwości dotyczące potencjalnych skutków projektowanych rozwiązań. Wskazują na potrzebę pogłębionych analiz ekonomicznych, społecznych i prawnych, zwłaszcza w kontekście wpływu regulacji na rynek, małych przedsiębiorców oraz dochody publiczne. Podnoszona jest również kwestia nieuwzględnienia dużej części uwag strony społecznej, a także konieczność zapewnienia odpowiedniej przewidywalności i stabilności otoczenia prawnego.

Biorąc pod uwagę wagę tematu dla zdrowia publicznego, a także znaczący wpływ regulacji dotyczących wyrobów nikotynowych na różne części gospodarki, zasadna wydaje się ponowna pogłębiona analiza przedmiotowego projektu w w kontekście spójnej, długofalowej strategii działań antynikotynowych państwa prowadzonej w oparciu o dowody naukowe, doświadczenia innych krajów oraz szerokie konsultacje eksperckie. W mojej ocenie przyczyni się to do zwiększenia skuteczności działań na rzecz ograniczenia palenia oraz wzmocnienia zaufania społecznego do podejmowanych regulacji.

W związku z powyższym uprzejmie proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje opracowanie - we współpracy z ekspertami oraz przedstawicielami strony społecznej - nowej narodowej strategii ograniczania używania tytoniu i nikotyny, obejmującej zarówno działania profilaktyczne, edukacyjne, jak i terapeutyczne?
2. Czy resort rozważa zwiększenie dostępu do leczenia uzależnień od nikotyny, w tym rozwój poradnictwa, finansowanie farmakoterapii oraz szkolenia dla lekarzy POZ?
3. Czy przewidywane są nowe działania informacyjne lub kampanie społeczne dotyczące szkodliwości palenia oraz dostępnych form wsparcia dla osób uzależnionych?
4. Z jakiego powodu projekt UD213 nie został poprzedzony pełnymi analizami ekonomicznymi, społecznymi i prawnymi, w tym oceną wpływu na budżet państwa, rolnictwo, przedsiębiorców oraz rynek pracy i szarą strefę?
5. Czy znany jest wpływ projektowanych regulacji na zmniejszenie dochodów budżetowych? A jeśli tak, to jaki on jest i jak te zmniejszone wpływy zostaną zbilansowane?
6. Czy ministerstwo uważa za zasadne uzupełnienie projektu UD213 o pełną ocenę skutków regulacji, uwzględniającą wpływ na gospodarkę, małych przedsiębiorców oraz dochody publiczne?
7. Czy resort jest otwarty na rozszerzenie dialogu ze środowiskami medycznymi, eksperckimi i gospodarczymi, aby wypracować rozwiązania jak najlepiej odpowiadające celom zdrowia publicznego, a jednocześnie proporcjonalne i oparte na analizach?
8. Czy ministerstwo rozważa ewentualne dopracowanie lub korektę projektu UD213 po zakończeniu analiz zgłaszanych uwag?
9. Czy w świetle przedstawionych argumentów ministerstwo rozważa modyfikację lub wycofanie projektu UD213 w obecnym kształcie?

Z poważaniem

Tomasz Kostuś