Interpelacja w sprawie mobbingu w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym (CBA)

Szanowny Panie Ministrze,

w związku ze zdawkowym charakterem odpowiedzi na interpelację poselską nr 10622 z dnia 30 czerwca 2025 r. udzielonej dnia 25 lipca 2025 r. oraz na interpelację nr 12274 z dnia 15 września 2025 r. udzielonej dnia 13 października 2025 r. oraz w związku z nieudzieleniem odpowiedzi na niektóre z zadanych w przedmiotowych interpelacjach poselskich pytania, mając na względzie interes publiczny zwracamy się do Pana Ministra z kolejną już interpelacją dotyczącą funkcjonowania Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Centralne Biuro Antykorupcyjne jako służba specjalna powołana do walki z korupcją powinna stanowić wzór najwyższych standardów etycznych, a wszelkie przejawy mobbingu w jej strukturach podważają zaufanie obywateli do państwa. Centralne Biuro Antykorupcyjne będące służbą specjalną powołaną do walki z korupcją, nadużyciami władzy oraz innymi zjawiskami zagrażającymi przejrzystości życia publicznego, odgrywa szczególnie istotną rolę w systemie bezpieczeństwa państwa. Jego działalność dotyczy obszarów o kluczowym znaczeniu – przejrzystości życia publicznego, uczciwości urzędników i odpowiedzialności osób pełniących funkcje publiczne. Centralne Biuro Antykorupcyjne powinno nie tylko być skuteczne w wykrywaniu i zwalczaniu przestępstw korupcyjnych, lecz także stanowić wzór najwyższych standardów etycznych.

Każdy przejaw mobbingu czy nadużycia władzy powinien być traktowany z najwyższą powagą, a postępowania wyjaśniające prowadzone w sposób transparentny, obiektywny i niezależny od hierarchii służbowej. Przejrzyste procedury, szkolenia z zakresu etyki zawodowej oraz regularne audyty wewnętrzne powinny być nieodłącznym elementem funkcjonowania każdej z służb, w tym także Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Tylko instytucja, która sama jest wolna od nieprawidłowości, może z pełną wiarygodnością i autorytetem prowadzić walkę z korupcją i nadużyciami w życiu publicznym, stając się filarem uczciwego państwa prawa.

Funkcjonariusze, którzy czują się szanowani, mają większą motywację do działania, chętniej angażują się w realizację powierzonych zadań. Poziom etyki i morale wśród funkcjonariuszy przekładają się bezpośrednio na efektywność Centralnego Biura Antykorupcyjnego. Nie można zapominać, że przestrzeganie zasad etyki w służbach specjalnych ma znaczenie nie tylko moralne, ale także praktyczne. Funkcjonariusze, którzy czują się bezpieczni, doceniani i traktowani z szacunkiem, wykazują większe zaangażowanie w realizację powierzonych zadań, są bardziej odporni na stres i presję, a także lojalniejsi wobec instytucji. Z kolei poczucie niesprawiedliwości, marginalizacji czy braku wsparcia ze strony przełożonych prowadzi do wypalenia zawodowego, absencji oraz utraty zaufania do przełożonych. Poziom etyki i morale wśród funkcjonariuszy bezpośrednio przekłada się zatem na skuteczność Centralnego Biura Antykorupcyjnego oraz na postrzeganie tej służby przez opinię publiczną.

W związku z udzielonymi przez Pana Ministra w odpowiedzi na interpelację nr 12274 informacjami, iż w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym dokonano zgłoszenia mobbingu i dyskryminacji w trybie ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów oraz zarządzenia Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego nr 16/2024 z dnia 6 listopada 2024 r. w sprawie wprowadzenia w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym rozwiązań proceduralnych dotyczących naruszeń prawa, podejmowania działań następczych oraz ochrony osób dokonujących zgłoszeń naruszenia prawa (sygnalistów), informacją, że skargi dot. mobbingu, dyskryminacji lub molestowania złożone w okresie od 1 stycznia 2024 r. do 3 lipca 2025 r. dotyczyły osób pełniących służbę na stanowiskach kierowniczych średniego szczebla, a także udzielonymi w odpowiedzi na interpelację nr 10622 informacjami o liczbie odejść ze służby w okresach od 1 stycznia 2024 r. do 31 grudnia 2024 r. oraz od 1 stycznia 2025 r. do 3 lipca 2025 r. niniejszym wnosimy o szczegółowe udzielenie informacji:

1. Czy osobie, która dokonała zgłoszenia mobbingu i dyskryminacji w trybie ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów oraz zarządzenia Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego nr 16/2024 z dnia 6 listopada 2024 r. w sprawie wprowadzenia w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym rozwiązań proceduralnych dotyczących naruszeń prawa, podejmowania działań następczych oraz ochrony osób dokonujących zgłoszeń naruszenia prawa (sygnalistów), zapewniono należną ochronę przed działaniami odwetowymi oraz czy udzielono jej w związku z dokonanym zgłoszeniem pomocy psychologicznej?
2. Jaki jest poziom wakatów w komórce organizacyjnej, w której służbę pełni osoba, której dotyczy zgłoszenie mobbingu i dyskryminacji dokonane w trybie ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów oraz zarządzenia Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego nr 16/2024 z dnia 6 listopada 2024 r. w sprawie wprowadzenia w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym rozwiązań proceduralnych dotyczących naruszeń prawa, podejmowania działań następczych oraz ochrony osób dokonujących zgłoszeń naruszenia prawa (sygnalistów) i jaki był on w chwili, gdy osoba ta rozpoczynała pełnienie funkcji kierowniczej w tej komórce organizacyjnej?
3. Czy w ocenach okresowych osoby, której dotyczy zgłoszenie, pojawiały się uwagi, mogące budzić zaniepokojenie dotyczące stylu komunikacji, atmosfery w zespole lub sposobu zarządzania ludźmi? Jeśli tak, jakie działania wówczas podjęto?
4. Czy Szef Centralnego Biura Antykorupcyjnego zamierza zbadać nastroje funkcjonariuszy, którzy podlegają osobie, której dotyczy zgłoszenie mobbingu i dyskryminacji dokonane w trybie ustawy z dnia 14 czerwca 2024 r. o ochronie sygnalistów oraz zarządzenia Szefa Centralnego Biura Antykorupcyjnego nr 16/2024 z dnia 6 listopada 2024 r. w sprawie wprowadzenia w Centralnym Biurze Antykorupcyjnym rozwiązań proceduralnych dotyczących naruszeń prawa, podejmowania działań następczych oraz ochrony osób dokonujących zgłoszeń naruszenia prawa (sygnalistów)? Jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie?
5. Czy przy rekrutacji do Centralnego Biura Antykorupcyjnego, Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego i innych służb specjalnych sprawdza się, czy kandydat jest osobą, której dotyczy zgłoszenie mobbingu, dyskryminacji lub molestowania dokonane w poprzednim miejscu jego pracy lub pełnienia służby? Jeśli nie, to czy planuje się podjęcie działań umożliwiających weryfikację kandydatów do służb specjalnych pod kątem tego, czy w poprzednim miejscu pracy lub pełnienia służby dopuścili się mobbingu, dyskryminacji, molestowania?
6. Jaka jest procedura postępowania w przypadku, gdyby względem sygnalisty – funkcjonariusza Centralnego Biura Antykorupcyjnego podjęte zostały środki odwetowe? Na jakie wsparcie może wówczas liczyć funkcjonariusz?
7. Z jakich przyczyn zaniechano jak dotąd przeprowadzenia audytu wewnętrznego w jednostkach organizacyjnych Centralnego Biura Antykorupcyjnego, w których było najwięcej odejść ze służby?
8. Czy w związku z dużą liczbą odejść ze służby planuje się przeprowadzenie audytu wewnętrznego w Delegaturze Centralnego Biura Antykorupcyjnego w Warszawie?
9. Od kiedy toczy się postępowanie dotyczące trzeciej skargi przez Komisję do rozpatrywania skarg na zachowania noszące znamiona mobbingu, dyskryminacji lub molestowania w CBA?

Z poważaniem

Waldemar Andzel
Poseł na Sejm RP