Interpelacja w sprawie zaostrzenia polityki państwa w zakresie walki z alkoholizmem

Szanowny Panie Premierze,

alkoholizm oraz nadmierne spożycie alkoholu pozostają jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych, społecznych i bezpieczeństwa publicznego w Polsce. Zjawisku temu towarzyszą: przemoc domowa, wypadki komunikacyjne, interwencje Policji i straży miejskiej, obciążenie systemu ochrony zdrowia, rozpad więzi rodzinnych i degradacja życia społecznego.

Na skalę problemu wpływają m.in.:

• wysoka dostępność alkoholu – zarówno terytorialna (duża liczba punktów sprzedaży), jak i czasowa (sprzedaż całodobowa lub prawie całodobowa),
• agresywna, wielokanałowa promocja piwa, w tym piwa bezalkoholowego i 0%, które de facto reklamuje te same marki i styl życia związany z konsumpcją alkoholu,
• sprzedaż wysokoprocentowego alkoholu w małych, tanich opakowaniach („małpki” i podobne formy), sprzyjająca impulsywnym zakupom i częstemu sięganiu po alkohol „przy okazji”: przed pracą, po pracy, w drodze do domu, w godzinach wieczornych i nocnych.

W wielu samorządach – w tym w Nowym Sączu – wprowadzono nocną prohibicję, czyli zakaz sprzedaży alkoholu w określonych godzinach nocnych. Doświadczenia tych miast pokazują, że takie rozwiązanie realnie ogranicza liczbę nocnych interwencji służb, awantur, zakłóceń porządku publicznego oraz incydentów związanych z nadużywaniem alkoholu. Choć prohibicja nie eliminuje alkoholu całkowicie, to w oczywisty sposób zmniejsza skalę szkód i przesuwa punkt ciężkości polityki państwa z biernego reagowania na aktywną profilaktykę.

Rozwiązania te, skuteczne na poziomie lokalnym, wskazują na potrzebę spójnej, ogólnopolskiej polityki w trzech kluczowych obszarach:

1) zakaz reklamy piwa i piwa 0% – co ograniczyłoby wpływ marketingu na dzieci, młodzież i osoby uzależnione, a także przerwało wykorzystywanie piwa bezalkoholowego jako narzędzia budowy marki alkoholowej;

2) zakaz sprzedaży alkoholu w małych opakowaniach (tzw. małpki i inne małe formaty) – co utrudniłoby impulsywne i częste sięganie po alkohol wysokoprocentowy;

3) ogólnopolska nocna prohibicja w godzinach 22.00–6.00 – wzorowana na rozwiązaniach przyjętych już w wielu miastach, takich jak Nowy Sącz, gdzie wprowadzenie zakazu nocnej sprzedaży alkoholu przyniosło wyraźne, pozytywne efekty w obszarze bezpieczeństwa i porządku publicznego.

W tym kontekście zasadne jest pytanie o wolę rządu, by – w oparciu o lokalne dobre praktyki – podjąć odważne decyzje legislacyjne na poziomie ogólnokrajowym.

Mając powyższe na uwadze, zwracam się do Pana Premiera z następującymi pytaniami:

1. Czy rząd Rzeczypospolitej Polskiej rozważa wprowadzenie całkowitego zakazu reklamy piwa, w tym piwa bezalkoholowego i 0%, w mediach tradycyjnych, internecie, przestrzeni publicznej oraz w sponsoringu wydarzeń kulturalnych i sportowych?
2. Czy prowadzone były analizy dotyczące wpływu reklamy piwa (w tym piwa 0%) na poziom spożycia alkoholu w Polsce, zwłaszcza wśród młodzieży i młodych dorosłych, oraz jakie są ich wnioski?
3. Czy rząd planuje przygotowanie projektu ustawy zakazującej sprzedaży alkoholu w małych opakowaniach, w szczególności tzw. małpek oraz innych niewielkich formatów wysokoprocentowych napojów alkoholowych? Jeżeli nie – z jakich powodów?
4. Czy rząd rozważa wprowadzenie ogólnopolskiej nocnej prohibicji w godzinach 22.00–6.00 w oparciu o doświadczenia miast, w których takie rozwiązania już funkcjonują (jak np. Nowy Sącz) i przyniosły zmniejszenie liczby interwencji Policji, straży miejskiej oraz służb ratunkowych?
5. Czy na poziomie Rady Ministrów prowadzone są lub były prowadzone prace analityczne dotyczące ogólnokrajowych skutków ekonomicznych, społecznych i zdrowotnych wprowadzenia nocnej prohibicji i zakazu sprzedaży alkoholu w małych opakowaniach? Jeśli tak – czy rząd jest gotów przedstawić je opinii publicznej i Sejmowi RP?
6. Czy rząd dostrzega potrzebę opracowania zintegrowanej strategii walki z alkoholizmem obejmującej równocześnie: ograniczenie dostępności, zakaz reklamy piwa i piwa 0%, zakaz małych opakowań alkoholu oraz wzmocnienie profilaktyki i leczenia uzależnień, zamiast ograniczania się do pojedynczych, rozproszonych działań?
7. Czy Pan Premier przewiduje powołanie międzyresortowego zespołu (z udziałem m.in. ministra zdrowia, ministra rodziny, pracy i polityki społecznej, ministra spraw wewnętrznych i administracji oraz ministra finansów i gospodarki) w celu wypracowania całościowych rozwiązań legislacyjnych i wykonawczych w obszarze ograniczania szkód związanych z alkoholem?