Interpelacja w sprawie podjęcia inicjatywy ustawodawczej dotyczącej rekompensat dla poszkodowanych w wyniku działalności odkrywek węgla brunatnego oraz zniesienia zakazu wprowadzania nowych obiektów budowlanych na terenach górniczych, na przykładzie sołectwa Tomisławice

Szanowna Pani Minister,

w imieniu społeczności lokalnej gminy Wierzbinek oraz mieszkańców sołectwa Tomisławice zwracam się z interpelacją dotyczącą pilnej potrzeby podjęcia działań administracyjnych i legislacyjnych związanych z funkcjonowaniem terenów pogórniczych po eksploatacji złoża węgla brunatnego.

W miejscowości Tomisławice obowiązuje zakaz wprowadzania nowych obiektów budowlanych wynikający z ochrony planistycznej terenów górniczych. Zakaz ten – mimo faktycznego zakończenia lub zaprzestania planowania eksploatacji na części obszarów – znacząco hamuje rozwój gospodarczy, mieszkaniowy i rolniczy tej części gminy. Mieszkańcy od wielu lat borykają się również z trwałymi skutkami oddziaływania odkrywek, ponosząc wymierne straty w gospodarstwach rolnych i majątku prywatnym, przy jednoczesnym braku systemowych instrumentów rekompensujących te szkody.

W związku z powyższym proszę o:

1. Uruchomienie działań po stronie administracji geologicznej mających na celu wcześniejsze – przed upływem roku 2030 – zniesienie ochrony planistycznej na terenach górniczych w Tomisławicach, na których eksploatacja została faktycznie zakończona lub nie jest już planowana.

Podstawą do tych działań powinny być:

– rozliczenie zasobów złoża poprzez sporządzenie dodatku do dokumentacji geologicznej,
– skorygowanie i urealnienie granic złoża oraz obszaru górniczego,
– aktualizacja danych w Krajowym Bilansie Zasobów Złóż.

Działania te umożliwią gminie Wierzbinek bezzwłoczne zniesienie zakazu wprowadzania obiektów budowlanych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, co odblokuje rozwój inwestycyjny i zapewni mieszkańcom elementarne prawo do dysponowania własną nieruchomością.

2. Rozważenie przez organ koncesyjny zmian w obowiązujących decyzjach koncesyjnych w zakresie obszarów, na których wydobycie nie będzie już prowadzone.

Możliwość zmiany koncesji (np. poprzez jej ograniczenie w granicach obszarów zbędnych) bądź jej częściowe wygaszenie z uwagi na bezprzedmiotowość pozwoliłaby szybciej zwolnić tereny dla celów mieszkaniowych, rolniczych i gospodarczych. Mieszkańcy nie powinni pozostawać przez kolejne lata w niepewności prawnej wynikającej wyłącznie z formalnego utrzymywania granic koncesji, które nie odpowiadają rzeczywistemu stanowi eksploatacji.

Proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Klimatu i Środowiska planuje uruchomienie procedur umożliwiających wcześniejsze zniesienie ochrony planistycznej na terenach górniczych Tomisławic przed rokiem 2030?
2. Czy organ koncesyjny rozważa ograniczenie lub zmianę koncesji na wydobycie węgla brunatnego w zakresie obszarów, na których eksploatacja nie będzie kontynuowana?

Z wyrazami szacunku