Interpelacja w sprawie bonu asystenckiego i finansowania usług asystencji osobistej dla osób z niepełnosprawnościami

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z prośbą o wyjaśnienie kwestii związanych z programem bonu asystenckiego, którego celem jest umożliwienie osobom z niepełnosprawnościami (OzN) korzystania z usług asystenckich, co pozwala im prowadzić życie niezależne, zgodnie z artykułem 19 Konwencji ONZ o prawach osób niepełnosprawnych. Program ten może również przyczynić się do powstania nowych inicjatyw obywatelskich oraz zwiększenia liczby beneficjentów z niepełnosprawnością, a jego instrumentarium powinno wspierać finansowanie zadań z zakresu asystencji prowadzonych przez podmioty ekonomii społecznej (PES).

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Na jakiej podstawie prawnej przewidziano przekazywanie przez ZUS środków finansowych powiatom na realizację bonu asystenckiego, zamiast w formie dotacji celowej przekazywanej przez wojewodów, zgodnie z ustawą o finansach publicznych?

2. Czy osoby z niepełnosprawnościami korzystające z usług asystenckich będą całkowicie zwolnione z obowiązku ponoszenia odpłatności w ramach świadczenia wspierającego? Jak określona jest dopuszczalna wysokość ewentualnej odpłatności (do 10% kosztów)?

3. Jak resort definiuje grupę beneficjentów programu, w szczególności osoby z umiarkowanym stopniem niepełnosprawności powyżej 65. roku życia, które posiadają dokument potwierdzający potrzebę wsparcia na poziomie 70 punktów?

4. W jaki sposób zapewniony będzie pełen zakres usług wspierających OzN obejmujący m.in.: przemieszczanie się, przygotowanie posiłków, pomoc w czynnościach samoobsługowych, wsparcie w rekreacji, przygotowanie lekarstw, zajęcia lektorskie i tłumaczenie języka migowego?

5. W jaki sposób bon asystencki ma funkcjonować jako wkład własny organizacji pozarządowych i PES w realizację usług asystenckich? Jak zapewniona będzie kontrola prawidłowego wykorzystania środków z Funduszu Solidarnościowego, PFRON, środków unijnych i samorządowych?

6. Jak resort zamierza zapewnić przestrzeganie standardów kwalifikacji zawodowych, formalnych i epidemiologicznych wśród asystentów i PES realizujących program?

7. Czy przewidziano mechanizmy zapewniające ciągłość i regularność świadczenia usług asystenckich zgodnie z zasadą, że OzN jest czynnym uczestnikiem asystencji, a nie biernym odbiorcą usług opiekuńczych?

8. Jak będzie przebiegać procedura składania i rozpatrywania wniosków przez starostów oraz współpraca z organizacjami pozarządowymi i PES?

9. W jaki sposób planowany jest monitoring i ewaluacja realizacji programu w dwóch etapach, w tym liczba beneficjentów i godzin świadczenia usług (etap 1:200 000 osób, 45 godzin miesięcznie)? Jak resort zamierza reagować w przypadku niedoboru wykwalifikowanych asystentów lub problemów z realizacją wskaźnika produktu minimalnego (510)?

10. Jak resort ocenia możliwość zwiększania liczby beneficjentów i godzin usług w dalszych etapach programu oraz rozwijania nowych inicjatyw obywatelskich w kontekście potrzeb osób z niepełnosprawnościami?

11. Jak planowane jest zapewnienie stabilności finansowej programu, aby bon asystencki mógł funkcjonować jako trwały instrument wsparcia dla OzN i PES zarówno w okresie pilotażowym, jak i w kolejnych latach?

Z poważaniem

Magdalena Filipek-Sobczak
Poseł na Sejm RP