Interpelacja w sprawie ustalania podstawy obliczenia emerytury

Szanowna Pani Minister,

w imieniu interweniujących w moim biurze poselskim obywateli urodzonych w latach 1952–1955 zwracam się z niniejszą interpelacją dotyczącą ustalenia podstawy wymiaru przyznanej emerytury. Przedmiot tego zagadnienia obejmuje te osoby, które w związku z ustawą z dnia 11 maja 2012 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach zostały objęte stopniowym podnoszeniem wieku emerytalnego do 67 lat, a swoje świadczenia emerytalne uzyskały przed przywróceniem wieku emerytalnego 60/65 lat w 2017 roku.

W szczególności dotyczy to osób urodzonych w 1955 r., które – zgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie przejściowym – uzyskiwały prawo do emerytury w wieku 61 lat. Zakład Ubezpieczeń Społecznych przy wyliczaniu emerytury stosował jednak przepisy art. 24 ust. 1a oraz art. 26 ustawy emerytalnej, zgodnie z którymi podstawę obliczenia świadczenia stanowi dzielenie zgromadzonych składek i kapitału początkowego przez średnie dalsze trwanie życia odpowiadające wiekowi 60 lat, według tablic GUS z danego roku.

Osoby te wskazują, że rozwiązanie to okazało się dla nich rażąco niekorzystne z uwagi na niższe świadczenie, które od 2016 r. do dziś mogło powodować stratę rzędu 200–300 zł miesięcznie (po waloryzacjach).

Problem ten dotyczy kilku roczników – począwszy od osób urodzonych w 1952 r., które jako pierwsze objęto procesem wydłużania wieku emerytalnego. W opinii zainteresowanych obywatelek i obywateli rozwiązanie to narusza zasadę równego traktowania, gdyż osoby, których wiek emerytalny został „tymczasowo" podwyższony, a następnie obniżony przez ustawę z 2016 r., znalazły się w gorszej sytuacji w stosunku do osób, które przechodziły na emeryturę po przywróceniu wieku 60/65 lat.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy ministerstwo dostrzega problem niekorzystnego sposobu ustalania podstawy obliczenia emerytur dla osób, które przechodziły na emeryturę przed 1 października 2017 r., a których wiek emerytalny podniesiono ustawą z 2012 r.?

2. Czy ministerstwo planuje analizę skutków tej regulacji dla poszczególnych roczników (1952–1955), w tym rzeczywistej różnicy w wysokości świadczeń spowodowanej zastosowaniem tablic średniego dalszego trwania życia dla wieku 60 lat?

3. Czy resort rozważa możliwość wprowadzenia mechanizmu korekty lub ponownego przeliczenia emerytur dla osób, które w wyniku tej konstrukcji prawnej otrzymały świadczenia rażąco zaniżone w stosunku do osób przechodzących na emeryturę po 2017 r.?

4. Czy ministerstwo analizuje zasadność wprowadzenia przepisu umożliwiającego ponowne przeliczenie emerytury z zastosowaniem tablic dalszego trwania życia właściwych dla wieku rzeczywistego przejścia na emeryturę (np. 61 lat w przypadku rocznika 1955)?

5. Ilu obywateli – według szacunków ministerstwa lub ZUS – mogło zostać dotkniętych tą sytuacją w latach 2013–2017?

6. Czy ministerstwo prowadzi lub planuje konsultacje z ZUS oraz środowiskami emerytów w celu wypracowania rozwiązań pozwalających na usunięcie wskazanej niekorzystnej luki prawnej?

Z poważaniem

Karolina Pawliczak