Interpelacja w sprawie funkcjonowania programu "Czyste Powietrze" oraz dostępności środków unijnych dla małych przedsiębiorstw komunalnych

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego zgłaszają się beneficjenci programu „Czyste Powietrze”, którzy sygnalizują istotne problemy związane z realizacją i rozliczaniem tego programu, prowadzonego przez Wojewódzkie Fundusze Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, w tym w szczególności przez WFOŚiGW w Poznaniu.

Z relacji beneficjentów wynika, że pomimo zaakceptowanych wniosków i podpisanych umów o dofinansowanie, proces wypłaty kolejnych transz środków trwa nadmiernie długo. W efekcie wstrzymywane są dalsze prace inwestycyjne, a w niektórych przypadkach – całkowicie uniemożliwione jest ich zakończenie. Opóźnienia te generują znaczne koszty finansowe dla uczestników programu, którzy finansują inwestycje kredytem bankowym, licząc na terminową refundację wydatków.

Beneficjenci wskazują również na brak sprawnej komunikacji ze strony WFOŚiGW oraz na nieproporcjonalne procedury kontroli, które często przypominają traktowanie wnioskodawców w sposób nieufny lub wręcz podejrzliwy. Takie podejście, w ich ocenie, zniechęca obywateli do udziału w programach proekologicznych i podważa zaufanie do instytucji państwa.

Warunki udziału w konkursach – skomplikowane regulaminy, krótkie terminy składania wniosków, konieczność zabezpieczenia wkładu własnego – sprawiają, że małe jednostki nie mają realnych możliwości ubiegania się o te środki. W praktyce prowadzi to do pogłębiania różnic między dużymi a małymi podmiotami samorządowymi.

W związku z powyższym proszę Panią Minister o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Jakie działania podejmuje Ministerstwo Klimatu i Środowiska w celu skrócenia czasu rozpatrywania wniosków oraz terminowego wypłacania środków w ramach programu „Czyste Powietrze”?
2. Czy ministerstwo monitoruje terminowość i jakość obsługi beneficjentów przez poszczególne WFOŚiGW, w szczególności w Poznaniu?
3. Czy planowane jest uproszczenie procedur kontrolnych i rozliczeniowych w programie, tak aby przyspieszyć wypłaty i ograniczyć biurokrację?
4. Czy resort analizował sytuację małych przedsiębiorstw komunalnych w kontekście dostępu do funduszy unijnych na inwestycje infrastrukturalne i bezpieczeństwo systemowe?
5. Czy planowane są działania zmierzające do ułatwienia małym spółkom komunalnym udziału w programach finansowanych z funduszy europejskich, np. poprzez odrębne ścieżki aplikacyjne lub mniejsze wymagania kapitałowe?