Interpelacja w sprawie realizacji Narodowego Celu Wskaźnikowego oraz bezpieczeństwa krajowego rynku biopaliw

Szanowna Pani Minister,

wprowadzany przez rząd system Narodowego Celu Wskaźnikowego w sposób bezpośredni wpływa na koszty prowadzenia działalności gospodarczej, ceny paliw oraz funkcjonowanie całego rynku paliwowego w Polsce. W tym kontekście szczególnie istotne jest, aby mechanizmy narzucane przedsiębiorcom były nie tylko zgodne z prawem unijnym, lecz przede wszystkim realistyczne, wykonalne i oparte na rzetelnych analizach skutków gospodarczych.

Tymczasem dane Polskiej Organizacji Przemysłu i Handlu Naftowego wskazują, że NCW za rok 2024 został wykonany na poziomie jedynie 9,1%, co rodzi poważne wątpliwości co do zdolności państwa do realizacji znacznie bardziej wymagających poziomów przewidzianych w ustawie z dnia 21 lutego 2025 r. o zmianie ustawy o biokomponentach i biopaliwach ciekłych oraz niektórych innych ustaw, wdrażającej dyrektywę RED II. Ustawa ta wprowadza następujący harmonogram:

• 2025 r. – 9,2%,
• 2026 r. – 10,0%,
• 2027 r. – 10,0%,
• 2028 r. – 10,0%,
• 2029 r. – 10,0%,
• 2030 r. – 14,9%.

Dodatkowo udział biokomponentów zaawansowanych, o którym mowa w art. 23c ustawy o biokomponentach i paliwach ciekłych nie może być niższy niż:

• 1% – w roku 2026,
• 1% – w roku 2027,
• 1% – w roku 2028,
• 1% – w roku 2029,
• 3,5% – od roku 2030.

Tak znaczący, skokowy wzrost wskaźników – zarówno NCW, jak i udziału biokomponentów zaawansowanych – wymaga weryfikacji faktycznego przygotowania rynku oraz administracji do ich wdrożenia. Jest to tym bardziej zasadne, że w ostatnim okresie doszło do zaniechania kluczowych inwestycji koncernu Orlen SA w instalacje do produkcji HVO oraz bioetanolu II generacji, co podważa założenia dotyczące krajowych mocy wytwórczych.

Mając na uwadze powyższe, proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jaka była krajowa produkcja biododatków do paliw w ostatnich pięciu latach (rok po roku), z podziałem na bioetanol oraz estry etylowe?

2. Jak kształtował się w ciągu ostatnich pięciu lat import i eksport biododatków do paliw (w tym handel wewnątrzunijny), z podziałem na bioetanol oraz estry etylowe?

3. W jaki sposób – zdaniem Ministerstwa Klimatu i Środowiska – Polska wypełni wymóg osiągnięcia 3,5% udziału biokomponentów zaawansowanych w 2030 r.? Czy przewidywane jest rozpoczęcie lub rozszerzenie krajowej produkcji, czy też konieczny będzie import? Jeżeli import będzie niezbędny, jaka jest szacowana skala w tys. ton rocznie? Jakich rodzajów biokomponentów zaawansowanych dotyczy ta prognoza? W jakiej części cel ten zostanie zrealizowany za pomocą elektromobilności?

4. O ile – według analiz ministerstwa – wzrosną ceny biokomponentów wskutek podniesienia wskaźnika NCW o 49% oraz udziału biokomponentów zaawansowanych o 250% pomiędzy 2029 a 2030 r.?

5. Jaki procent prognozowanego zapotrzebowania na poszczególne biokomponenty w 2030 r. zostanie pokryty przez krajową produkcję? Jakie są przewidywania w kontekście rezygnacji z inwestycji Orlenu w instalacje HVO i bioetanolu II generacji?

6. Czy wobec znaczących zmian na rynku oraz w otoczeniu regulacyjnym, jakie zaszły w ostatnich 12 miesiącach, ministerstwo planuje przedstawić nowelizację ustawy korygującą ścieżkę dojścia do poziomów 14,9% NCW oraz 3,5% udziału biokomponentów zaawansowanych? Jeżeli tak – w jakim horyzoncie czasowym?

Przedstawione pytania mają na celu uzyskanie informacji niezbędnych do oceny, czy rząd w sposób odpowiedzialny i realistyczny zarządza polityką w obszarze biopaliw, oraz czy narzucane na rynek obowiązki nie doprowadzą do gwałtownego wzrostu cen i zwiększenia zależności Polski od importu. Ustalenie realnego stanu przygotowania państwa do realizacji przyjętych wskaźników jest kluczowe dla kontroli działań ministerstwa i zapewnienia, że polityka publiczna nie będzie prowadzona kosztem polskich przedsiębiorców i obywateli.

Z poważaniem

Maciej Małecki
Poseł na Sejm