Interpelacja w sprawie zapewnienia skutecznej ochrony praw obywateli w związku z wejściem w życie nowych przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w tym obowiązku uchwalenia planów ogólnych gmin do dnia 30 czerwca 2026 r.

Szanowny Panie Ministrze,

wprowadzone zmiany w systemie planowania przestrzennego budzą znaczące obawy obywateli, zwłaszcza właścicieli nieruchomości oraz inwestorów indywidualnych, którzy wskazują m.in. na: ryzyko ograniczenia przejrzystości procedur administracyjnych; możliwość utrudnionego dostępu do informacji o projektach planów ogólnych; brak jednolitych standardów komunikacji ze strony gmin; obawy dotyczące potencjalnego wstrzymania wydawania decyzji o warunkach zabudowy w gminach, które nie uchwalą planu ogólnego w terminie; oraz realne zagrożenie naruszenia praw konstytucyjnych - prawa własności, prawa do informacji publicznej oraz prawa do udziału w procedurach administracyjnych.

Skala zmian oraz ich wpływ na prawa obywateli powodują konieczność jasnego stanowiska i działań ze strony ministerstwa odpowiedzialnego za nadzór nad polityką przestrzenną.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedzi na następujące pytania:

1. Ile gmin przekazało do ministerstwa informacje o stanie prac nad planem ogólnym oraz ile z nich znajduje się na etapie projektu, uzgodnień, wyłożenia lub uchwalenia?
2. Czy resort dysponuje aktualnym harmonogramem działań gmin w skali kraju, pozwalającym ocenić realne ryzyko nieuchwalenia planów ogólnych przed 30 czerwca 2026 r.?
3. Jakie działania podejmie ministerstwo wobec gmin, które nie zdążą z uchwaleniem planu ogólnego w terminie, aby ochronić obywateli przed paraliżem administracyjnym i wstrzymaniem procedur o warunkach zabudowy?
4. Czy planowane jest wprowadzenie ogólnokrajowego systemu informatycznego zapewniającego obywatelom jednolity, przejrzysty i łatwy dostęp do dokumentów planistycznych? Jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie? Jeśli nie, to z jakich powodów?
5. Jak resort zamierza zapewnić jednolitość stosowania prawa przez gminy w okresie przejściowym, aby uniknąć nieuzasadnionych różnic w traktowaniu właścicieli nieruchomości?
6. Czy ministerstwo przewiduje dodatkowe wsparcie dla gmin (organizacyjne, techniczne, finansowe) w celu przyspieszenia prac nad planami ogólnymi i ochrony praw obywateli? Jeśli tak, to kiedy i w jakiej formie? Jeśli nie, to z jakich powodów?

Z poważaniem

Rafał Siemaszko