Interpelacja w sprawie cyfryzacji polskich portów morskich

Szanowny Panie Ministrze,

dynamiczny rozwój transportu morskiego i globalnych łańcuchów dostaw wymusza na portach morskich w Europie i na świecie wdrażanie nowoczesnych technologii cyfrowych. Digitalizacja procesów portowych ma kluczowe znaczenie dla poprawy konkurencyjności, efektywności logistycznej oraz bezpieczeństwa obrotu towarowego.

Wiodące porty europejskie, takie jak Rotterdam, Hamburg, Antwerpia czy Walencja, w ostatnich latach zainwestowały w rozbudowane platformy cyfrowe umożliwiające bieżącą wymianę informacji między wszystkimi uczestnikami łańcucha logistycznego - od armatorów, przez operatorów terminali, po służby celne i transport lądowy. Dzięki temu procesy przeładunkowe, planowanie zawinięć statków i zarządzanie ruchem towarów odbywają się w sposób w pełni zintegrowany i przewidywalny.

W Polsce natomiast proces cyfryzacji portów dopiero się rozpoczyna. Jak czytamy na stronie internetowej Portu Gdynia:

"Trend innowacyjny digitalizacja procesów obejmuje rozwój obszarów (procesy wdrażające rozwiązania) m.in. „digitalizacji i cyfryzacji”, „inteligentnego portu” (smart port), „eko portu” (eco port), które wykorzystują technologie niezbędne do ich wdrożenia (są to technologie tworzące i przetwarzające informację) m.in. „big data”, „przechowywanie chmurowe”, „blockchain”, „technologie przesyłu”, „technologie czujników”, „sztuczna inteligencja”, itp. w nawiązaniu do istotnych światowych trendów „gospodarka cyfrowa 4.0” i „przemysł 4.0”. Zgodnie z tym trendem Zarząd Morskiego Portu Gdynia S.A. przygotowuje kolejne projekty odpowiadające potrzebom naszych klientów". Źródło: https://www.port.gdynia.pl/trend-innowacyjny-digitalizacja-procesow-projekt-pn-platforma-zarzadzania-informacja-pim/

Cyfryzacja portów morskich stanowi jeden z kluczowych elementów transformacji sektora transportu morskiego w Europie. Wprowadzenie zintegrowanych systemów zarządzania danymi, automatyzacja procesów logistycznych oraz pełna cyfrowa interoperacyjność między podmiotami portowymi znacząco przyspieszają obsługę ładunków i obniżają koszty operacyjne.

Przykłady z portów z Rotterdamu, Hamburga, Antwerpii i Walencji pokazują, że wdrożenie systemów takich jak Portbase, smartPORT logistics, NxtPort czy ValenciaportPCS przynosi wymierne efekty: skrócenie czasu obsługi jednostek pływających, lepsze planowanie ruchu statków oraz bardziej efektywne zarządzanie infrastrukturą.

Polska, posiadając silne zaplecze portowe i rosnące wolumeny przeładunków, powinna niezwłocznie opracować kompleksowy plan cyfryzacji portów, który zapewni interoperacyjność systemów i usprawni wymianę danych między portami a wszystkimi uczestnikami łańcucha dostaw.

Brak koordynacji w tym zakresie grozi utratą konkurencyjności względem portów regionu Morza Bałtyckiego oraz ograniczeniem potencjału gospodarczego sektora morskiego. Wdrożenie krajowego systemu PCS oraz integracja rozwiązań cyfrowych z innymi gałęziami transportu to warunek konieczny, by polskie porty mogły funkcjonować jako nowoczesne, inteligentne węzły logistyczne o znaczeniu międzynarodowym.

W związku z powyższym proszę Pana Ministra o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy Ministerstwo Infrastruktury planuje opracowanie krajowej strategii digitalizacji portów morskich, obejmującej wdrożenie kolejnych komponentów zintegrowanego systemu Port Community System (PCS) na poziomie ogólnopolskim? Jeśli tak, to kiedy? Jeśli nie, to z jakich powodów?
2. Czy ministerstwo analizuje możliwość wykorzystania technologii takich jak: sztuczna inteligencja, Internet Rzeczy (IoT) czy blockchain w obszarze zarządzania portami i łańcuchami logistycznymi? Jeśli tak, to jakie wynikają wnioski z tych analiz? Jeśli nie, to z jakich powodów?
3. Czy w ramach funduszy unijnych lub Krajowego Planu Odbudowy przewidziano środki finansowe dedykowane rozwojowi inteligentnych systemów portowych („Smart Ports”)? Jeśli tak, to jakie i w jakiej wysokości? Jeśli nie, to z jakich powodów?
4. Czy ministerstwo prowadzi współpracę lub wymianę doświadczeń z portami europejskimi, takimi jak Rotterdam, Hamburg czy Antwerpia, w zakresie wdrażania innowacji cyfrowych?

Z poważaniem

Rafał Siemaszko