Interpelacja w sprawie ochrony danych osobowych stron postępowania przed Urzędem Ochrony Danych Osobowych

Szanowny Panie Ministrze,

zwracam się do Pana w związku z praktyką stosowaną w postępowaniach prowadzonych przed Urzędem Ochrony Danych Osobowych. W toku składania skarg obywatele zobowiązani są – zgodnie z art. 63 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego – do wskazania swojego adresu, co w praktyce często oznacza adres miejsca zamieszkania. Następnie adres ten znajduje się w aktach sprawy, do których wgląd ma również podmiot skarżony.

Prowadzi to do istotnych problemów:

1. Adres miejsca zamieszkania jest daną osobową o szczególnie wrażliwym charakterze.

2. Strony postępowań toczących się przed UODO nierzadko pozostają w konflikcie – czy to z osobami fizycznymi, czy z dużymi podmiotami gospodarczymi. Ujawnienie adresu skarżącego podmiotowi skarżonemu rodzi obawy o możliwość represji czy działań odwetowych wobec podmiotu skarżącego. PUODO w swoim wystąpieniu do ministra finansów i gospodarki (sygn. DPNT.413.32.2025) wyraził opinię, że ujawnianie adresów przedsiębiorców w CEiDG stanowi ryzyko dla praw i wolności osób ewidencjonowanych. Ochrona adresów miejsca zamieszkania powinna tym bardziej obejmować składających skargi obywateli, którzy nie są przedsiębiorcami.

3. Z licznych relacji wynika, że wiele osób rezygnuje ze złożenia skargi właśnie z powodu ryzyka ujawnienia swojego miejsca zamieszkania. Tym samym realizacja prawa do ochrony danych osobowych zostaje faktycznie ograniczona.

4. Ujawnienie adresu miejsca zamieszkania drugiej stronie nie jest niezbędne dla samego przebiegu postępowania.

5. W praktyce obserwujemy również nierówne traktowanie: przedsiębiorstwa mogą oznaczać część dokumentacji jako „tajemnicę przedsiębiorstwa“, przez co nie wchodzi ona do akt sprawy i nie podlega udostępnieniu. Obywatele, którzy składają skargę, nie mają jednak analogicznej ochrony swoich danych osobowych.
   

W związku z powyższym zwracam się do Pana Ministra z pytaniami:

1. Czy ministerstwo dostrzega problem nierównego traktowania stron postępowania oraz ryzyka ujawniania wrażliwych danych osobowych obywateli?

2. Czy są rozważane zmiany legislacyjne, które wymusiłyby, aby dane osobowe osoby, która składa skargę, nie były częścią akt, tylko stanowiły załącznik adresowy, który jest niedostępny dla stron dokonujących wglądu w akta sprawy?

3. Czy ministerstwo widzi możliwość wprowadzenia rozwiązań analogicznych do ochrony „tajemnicy przedsiębiorstwa“, które pozwoliłyby obywatelom chronić swoje dane osobowe przed drugą stroną postępowania?

Ochrona danych osobowych to nie tylko kwestia techniczna, ale również zaufania obywateli do państwa. Jeżeli obywatele będą obawiać się represji za złożenie skargi, to ich konstytucyjne prawo do ochrony prywatności i skutecznej ochrony prawnej stanie się iluzoryczne.

Z poważaniem

Marta Stożek
Posłanka na Sejm RP