Interpelacja w sprawie diet pobieranych przez osobę pełniącą funkcję radnego rady gminy oraz sołtysa

Szanowny Panie Ministrze,

zgodnie z art. 37b ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. 1990 nr 16 poz. 95), dalej: u.s.g., „Rada gminy może ustanowić zasady, na jakich przewodniczącemu organu wykonawczego jednostki pomocniczej będzie przysługiwała dieta oraz zwrot kosztów podróży służbowej”. Jednocześnie art. 25 ust. 4 tej samej ustawy stanowi, że „Na zasadach ustalonych przez radę gminy radnemu przysługują diety oraz zwrot kosztów podróży służbowych”. Z informacji przekazanych mi przez samorządowców z Buska-Zdroju wynika, że regionalne izby obrachunkowe przyjmują rozbieżne, a niekiedy wręcz wzajemnie wykluczające się stanowiska w kwestii pobierania diet przez osobę, która równocześnie pełni funkcję sołtysa (dieta przyznana na podstawie art. 37b ust. 1 u.s.g) i radnego rady gminy (dieta przyznana na podstawie art. 25 ust. 4 u.s.g.). Regionalna Izba Obrachunkowa w Kielcach dopuszcza możliwość pobierania dwóch diet, argumentując, że są one pobierane na podstawie dwóch różnych tytułów prawnych. Regionalne izby obrachunkowe w Poznaniu, Olsztynie czy Zielonej Górze uznają natomiast, że dieta powinna być tylko jedna, ponieważ stanowi rekompensatę utraconych korzyści, a nie jest wynagrodzeniem za pracę. Tak rozbieżne interpretacje przepisów skutkują tym, że poszczególne gminy stosują odmienne praktyki w porównywalnych stanach faktycznych, co prowadzi do braku jednolitego stosowania prawa oraz rodzi wątpliwości co do równego traktowania radnych i sołtysów w skali kraju.

W związku z powyższym, kierując się potrzebą zapewnienia jednolitej praktyki stosowania ustawy o samorządzie gminnym oraz pewności prawa dla jednostek samorządu terytorialnego, zwracam się do Pana Ministra z uprzejmą prośbą o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Czy w ocenie ministerstwa dopuszczalne jest, na gruncie obowiązujących przepisów ustawy o samorządzie gminnym, jednoczesne pobieranie przez tę samą osobę diet z tytułu pełnienia funkcji radnego rady gminy oraz sołtysa w tej samej gminie?
2. Czy w ocenie ministerstwa diety przysługujące radnym oraz przewodniczącym organów wykonawczych jednostek pomocniczych (w tym sołtysom) należy traktować jako dwa odrębne świadczenia z różnych tytułów prawnych, czy też jako jedną formę rekompensaty utraconych korzyści, która powinna podlegać ograniczeniom w zakresie łącznej wysokości?
3. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę doprecyzowania przepisów ustawy o samorządzie gminnym w omawianym zakresie (np. poprzez wprowadzenie wyraźnej regulacji dotyczącej łączenia diet) w celu zapewnienia jednolitego stosowania prawa?

Łączę wyrazy szacunku

Artur Gierada
Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej