Interpelacja w sprawie nielegalnego rozmieszczania pojemników na odzież używaną

Szanowny Panie Ministrze,

w wielu polskich gminach obserwuje się narastający problem nielegalnego rozmieszczania pojemników na odzież używaną przez prywatną firmę prowadzącą sieć sklepów typu „second hand“. Z przekazywanych mi informacji wynika, że przedsiębiorca ten ustawia swoje kontenery na terenie całego kraju bez wymaganych zgód, decyzji administracyjnych oraz umów z zarządcami nieruchomości. Skala zjawiska jest znacząca – jedynie w Łodzi zidentyfikowano już co najmniej pięćset nielegalnych pojemników, co wskazuje, że w skali ogólnopolskiej liczba ta sięga tysięcy. Samorządy z wielu regionów zgłaszają identyczne trudności i od dłuższego czasu próbują przeciwdziałać temu procederowi, nie dysponując jednak skutecznymi narzędziami egzekucyjnymi.

Kontenery są ustawiane w pasach drogowych, na terenach gminnych i powiatowych, a także na nieruchomościach należących do Skarbu Państwa – bez jakiegokolwiek tytułu prawnego. Jednostki odpowiedzialne za ład przestrzenny, takie jak wydziały dróg i transportu, straże miejskie czy zarządy dróg, wskazują na praktyczną niemożność szybkiego usuwania nielegalnie rozstawionych pojemników oraz obciążania przedsiębiorcy rzeczywistymi kosztami tych działań. Firma nie reaguje na wezwania do usunięcia kontenerów, co skutkuje ich wielomiesięcznym pozostawaniem w przestrzeni publicznej.

Wokół nielegalnych pojemników często powstają nieporządek i dzikie wysypiska. Przepełnione lub zaniedbane kontenery stają się miejscem gromadzenia różnego rodzaju odpadów, co przyczynia się do degradacji przestrzeni miejskiej oraz generuje dodatkowe koszty porządkowe. Samorządy zmuszone są pokrywać wydatki związane z usuwaniem odpadów i likwidowaniem nielegalnie ustawionych pojemników, mimo że odpowiedzialność za te działania powinna spoczywać na przedsiębiorcy. Z danych przekazanych przez łódzki samorząd wynika, że Zarząd Dróg i Transportu wydał w ubiegłym roku około 60 tysięcy złotych na usuwanie nielegalnych kontenerów tej firmy. Jednocześnie przedsiębiorca posiada własną instalację do przetwarzania tekstyliów, co wskazuje, że działalność ta przynosi mu wymierne zyski, podczas gdy koszty porządkowe i administracyjne przerzucane są na gminy.

Opisany stan faktyczny ukazuje istotne niedoskonałości obowiązujących przepisów, w szczególności: ustawy o drogach publicznych, ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach oraz ustawy o gospodarce nieruchomościami. Obecne regulacje nie zapewniają samorządom wystarczających instrumentów prawnych pozwalających na skuteczne i szybkie eliminowanie nielegalnie ustawianych kontenerów oraz egzekwowanie kosztów od przedsiębiorców działających z naruszeniem prawa.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Czy resort dostrzega ogólnopolską skalę problemu nielegalnego rozmieszczania pojemników na odzież używaną oraz konsekwencje finansowe, środowiskowe i porządkowe, jakie ponoszą w związku z tym jednostki samorządu terytorialnego?

2. Czy rząd zgadza się z oceną, że obowiązujące przepisy nie zapewniają samorządom realnych możliwości szybkiego usuwania takich pojemników oraz skutecznego obciążania przedsiębiorców pełnymi kosztami tych działań?

3. Czy ministerstwo prowadzi lub planuje podjęcie prac legislacyjnych mających na celu zapewnienie jednostkom samorządu terytorialnego skutecznych narzędzi do przeciwdziałania tego typu praktykom, w szczególności przez uproszczenie procedur administracyjnych dotyczących usuwania nielegalnych kontenerów oraz wprowadzenie rozwiązań pozwalających na efektywne egzekwowanie kosztów od przedsiębiorców?

4. Czy jest rozważane wprowadzenie centralnego rejestru legalnie ustawianych pojemników na odzież używaną lub innych rozwiązań systemowych, które umożliwiłyby ograniczenie skali tego zjawiska i zapewniły ochronę interesów lokalnych społeczności?

Z wyrazami szacunku

Krzysztof Piątkowski
Poseł na Sejm RP