Interpelacja w sprawie skutków tzw. deregulacji oraz chaosu prawnego powstającego w wyniku kolejnych zmian przepisów

Szanowny Panie Premierze,

zwracam się do Pana Premiera z interpelacją dotyczącą konsekwencji tzw. deregulacji, wprowadzanej w ostatnich miesiącach przez rząd, która w założeniu miała ułatwiać życie obywatelom i przedsiębiorcom, a w praktyce w wielu obszarach wywołała istotny chaos prawny, niepewność interpretacyjną oraz liczne problemy organizacyjne.

W debacie publicznej mówi się o rosnącej liczbie przepisów wprowadzanych w szybkim tempie, często bez odpowiednich konsultacji, bez oceny skutków regulacji oraz bez przygotowania praktycznych wytycznych. W efekcie wiele środowisk – przedsiębiorcy, samorządowcy, doradcy prawni, księgowi – alarmuje, że deregulacja stała się pojęciem czysto deklaratywnym, a nie realnym odciążeniem administracyjnym. Część zmian zamiast upraszczać, wprowadza nowe obowiązki lub niejasności interpretacyjne, które paraliżują codzienną działalność podmiotów gospodarczych i sektora publicznego.

Pojawiają się także sygnały, że w wielu przypadkach deregulacja prowadzi do obniżenia standardów kontroli, nadzoru i bezpieczeństwa, co w dłuższej perspektywie może generować jeszcze większe koszty i ryzyka – zarówno dla budżetu państwa, jak i obywateli.

W związku z powyższym proszę o odpowiedź na następujące pytania:

1. Jakie są faktyczne cele programu deregulacji wdrażanego przez rząd i które obszary prawa miały zostać realnie uproszczone?

2. Czy rząd prowadzi analizę skutków wprowadzonych zmian, w szczególności ich wpływu na przedsiębiorców, jednostki samorządu terytorialnego, organizacje pozarządowe oraz administrację publiczną?

3. Ile aktów prawnych zostało zmienionych w ramach procesu określanego jako „deregulacja“ i ile z tych zmian faktycznie zmniejszyło liczbę obowiązków administracyjnych, a ile wprowadziło obowiązki nowe lub bardziej złożone?

4. Czy rząd odnotował zgłaszane przez przedsiębiorców, księgowych, doradców podatkowych i prawników problemy dotyczące niejasności interpretacyjnych, powstałych po ostatnich zmianach deregulacyjnych? Jakie działania zostały podjęte, aby je wyeliminować?

5. Czy poszczególne ministerstwa przygotowały wytyczne, interpretacje, instrukcje lub poradniki do wprowadzonych zmian, tak aby wdrożenie deregulacji było realne, a nie tylko formalne?

6. Czy rząd przewiduje przedstawienie parlamentowi całościowego raportu podsumowującego dotychczasowy przebieg deregulacji, jej skutki oraz plan dalszych działań naprawczych?

7. Czy planowane jest powołanie zespołu ds. uporządkowania przepisów i eliminacji chaosu legislacyjnego, o którego powstawaniu informuje coraz więcej środowisk prawnych i gospodarczych?

8. Czy rząd rozważa wstrzymanie lub ograniczenie dalszych działań deregulacyjnych do czasu przygotowania rzetelnej oceny skutków dotychczasowych zmian i przeprowadzenia szerokich konsultacji społecznych?

Zwracam uwagę, że deregulacja jako koncepcja ma duży potencjał pozytywny, jednak jej realizacja – jeśli prowadzona jest bez koordynacji, bez analizy i bez konsultacji – może przynieść skutki odwrotne do zamierzonych, pogłębiając chaos prawny oraz obciążenia dla obywateli i przedsiębiorców.

Z wyrazami szacunku

Olga Semeniuk-Patkowska
Poseł na Sejm RP