Interpelacja w sprawie systemowej dyskryminacji ojców w postępowaniach dotyczących władzy rodzicielskiej i kontaktów z dziećmi

Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 7 ustawy o wykonywaniu mandatu poła i senatora (Dz. U. z 2024 r. poz. 907) składam interpelację w sprawie alarmującej i narastającej dyskryminacji ojców w postępowaniach przed sądami rodzinnymi w Polsce.

Wbrew konstytucyjnie gwarantowanej zasadzie równości (art. 32 Konstytucji RP) oraz równości praw rodzicielskich (art. 18 i 72 Konstytucji RP, art. 93 KRO), w praktyce funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości dochodzi do systemowego i uprzedzonego traktowania ojców w sytuacjach rozwodowych, separacyjnych oraz postępowaniach dotyczących kontaktów z dziećmi.

W szczególności wskazuje na:

1. Asymetryczne powierzanie opieki nad dzieckiem - ponad 90% spraw kończy się przyznaniem pieczy matce, niezależnie od realnego zaangażowania ojca.

2. Fikcyjność i nieskuteczność egzekucji kontaktów - art. 598 (1-15) K.p.c. w praktyce pozostaje martwą literą prawa, a ojcowie miesiącami nie widzą dzieci mimo formalnych orzeczeń.

3. Brak realnego stosowania opieki naprzemiennej - mimo wprowadzenia art. 58 par. 1a KRO, sądy nadal opierają się stereotypowi "matki jako jedynego naturalnego opiekuna".

4. Nadużywanie przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w celu odseparowania dziecka od ojca, bez twardych dowodów przemocy.

5. Brak narzędzi systemowych do walki z alienacją rodzicielską - ojcowie pozbawieni są relacji z dziećmi przez lata, przy całkowitej bierności organów państwa.

6. Stronniczość biegłych i OZSS - liczne przykłady uprzedzeń i traktowania ról rodzicielskich według stereotypów płciowych.

Wszystko to prowadzi do masowego i trwałego wykluczenia ojców z życia ich dzieci, co nie tylko narusza ich prawa, ale również zagraża dobrostanowi psychicznemu dziecka, jego prawu do obojga rodziców i stabilnej tożsamości.

1. Czy Ministerstwo Sprawiedliwości planuje nowelizację KRO w kierunku wprowadzenia opieki naprzemiennej jako zasady domyślnej, od której można odstąpić jedynie w sytuacjach nadzwyczajnych?

2. Czy planowane są zmiany w systemie egzekucji kontaktów z dzieckiem, tak aby był on szybki, skuteczny i realny?

3. Czy ministerstwo rozważa systemową reformę opiniodawczych zespołów sądowych specjalistów (OZSS) oraz wprowadzenie obowiązkowych szkoleń dla kuratorów sądowych i biegłych z zakresu alienacji rodzicielskiej?

4. Czy ministerstwo dostrzega potrzebę równościowego podejścia do roli ojca w polityce rodzinnej, orzecznictwie i edukacji prawników?

Zgodnie z art. 115 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 193 ust. 1 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej, odpowiedź na niniejszą interpelację powinna zostać udzielona w formie pisemnej nie później niż w terminie 21 dni od dnia jej otrzymania.

Interpelację składam na ręce Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej.