Interpelacja w sprawie planowanego zakupu satelitów telekomunikacyjnych w ramach Krajowego Planu Odbudowy i Zwiększania Odporności oraz udziału Polski w programie IRIS<SUP>2</SUP>

Na podstawie art. 192 Regulaminu Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej składam interpelację w sprawie decyzji o przeznaczeniu kwoty 2 mld zł ze środków Krajowego Planu Odbudowy (KPO) na zakup sześciu satelitów telekomunikacyjnych.

Zgodnie z informacjami przekazanymi przez Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej w dniu 11 września 2025 r. zakupione satelity miałyby zostać włączone do unijnego programu IRIS2 (Infrastructure for Resilience, Interconnectivity and Security by Satellite) mającego na celu budowę bezpiecznej europejskiej konstelacji satelitarnej. Decyzja ta, o ogromnym znaczeniu strategicznym i finansowym, została ogłoszona w sposób nagły, bez wcześniejszej debaty publicznej oraz, co najistotniejsze, bez przedstawienia opinii publicznej jakichkolwiek analiz czy dokumentów strategicznych, które uzasadniałyby potrzebę zakupu dokładnie sześciu satelitów o nieokreślonych publicznie parametrach. Rodzi to uzasadnione podejrzenia, że jest to działanie doraźne, podyktowane koniecznością szybkiego wydatkowania środków z KPO, z pominięciem kluczowego interesu państwa, jakim jest rozwój i wzmacnianie krajowego sektora kosmicznego.

Polski przemysł kosmiczny, posiadający już dziś znaczące kompetencje w obszarze budowy platform satelitarnych, komponentów, oprogramowania czy stacji naziemnych, został w całym procesie całkowicie pominięty. Nie przeprowadzono odpowiednich konsultacji, co stoi w sprzeczności z deklaracjami rządu o wspieraniu innowacyjności i budowie polskiego potencjału technologicznego. Zamiast tego mamy do czynienia z perspektywą transferu gigantycznych środków publicznych do zagranicznych podmiotów, głównie z Francji, Hiszpanii i Niemiec, które są głównymi beneficjentami programu IRIS².

W związku z powyższym proszę o udzielenie odpowiedzi na następujące pytania:

1. Na podstawie jakich konkretnie dokumentów analitycznych, strategicznych lub planistycznych, przyjętych przez Radę Ministrów lub poszczególne resorty w ciągu ostatnich 24 miesięcy, została podjęta decyzja o konieczności zakupu satelitów telekomunikacyjnych dla Polski? Proszę o wskazanie nazw tych dokumentów, dat ich przyjęcia oraz przytoczenie kluczowych fragmentów uzasadniających ten kierunek działań.
2. Czy z ww. dokumentów wynika zapotrzebowanie na dokładnie sześć satelitów? Jeżeli tak, jakie konkretne parametry techniczne i operacyjne dla tych jednostek zostały w nich zdefiniowane?
3. Czy jakikolwiek dokument strategiczny Rzeczypospolitej Polskiej rekomenduje przekazanie zakupionych ze środków narodowych satelitów do konstelacji zarządzanej na poziomie unijnym, takiej jak IRIS²?
4. Proszę o przedstawienie szczegółowego kalendarium spotkań i konsultacji międzyresortowych dotyczących projektu zakupu satelitów w ramach rewizji KPO.
5. Czy Ministerstwo Obrony Narodowej, Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji lub Ministerstwo Spraw Zagranicznych brało udział w procesie decyzyjnym od samego początku? Proszę o informację, kiedy formalnie poinformowano te resorty o planowanym zakupie, oraz o przedstawienie ich oficjalnych opinii i stanowisk w tej sprawie.
6. Czy przed ogłoszeniem decyzji o zakupie satelitów przeprowadzono jakiekolwiek konsultacje, spotkania lub analizy z udziałem polskich przedsiębiorstw z sektora kosmicznego? Proszę o podanie dat ewentualnych spotkań i listy uczestniczących w nich podmiotów.
7. Czy strona rządowa posiada analizę potencjału polskiego przemysłu w zakresie udziału w łańcuchu dostaw dla programu IRIS² lub dla satelitów, które mają zostać zakupione? Jakie konkretnie komponenty, systemy lub usługi, według tej analizy, mogłyby dostarczyć polskie firmy?
8. Jaki procent z kwoty 2 mld zł przeznaczonej na zakup zostanie zakontraktowany bezpośrednio u polskich podmiotów gospodarczych? Czy w negocjacjach z potencjalnymi zagranicznymi dostawcami postawiono warunek szerokiego włączenia polskich firm do łańcucha dostaw w ramach offsetu lub polonizacji technologii?
9. Na jakiej podstawie oszacowano koszt zakupu sześciu satelitów na kwotę 2 mld zł? Proszę o informację, od ilu i od jakich konkretnie podmiotów (krajowych i zagranicznych) zebrano oferty lub przeprowadzono wstępne badanie rynku (rozeznanie cenowe)?
10. Czy równolegle do planowanego transferu środków finansowych za granicę w celu zakupu gotowych produktów rząd planuje uruchomienie narodowego programu rozwoju technologii satelitarnych, który w perspektywie 5–10 lat zapewniłby Polsce zdolność do budowy własnych satelitów telekomunikacyjnych? Jakie środki finansowe zostały na ten cel zabezpieczone w budżecie państwa na najbliższe lata?
11. Program IRIS² jest realizowany od kilku lat przez konsorcjum firm z Europy Zachodniej. Proszę o wskazanie, ile polskich podmiotów (firm, instytutów badawczych) zostało do tej pory zaangażowanych w ten program. Jaka jest łączna wartość kontraktów pozyskanych przez polskie podmioty i jaki stanowi to procent w całości budżetu programu IRIS²?
12. Jakie konkretne działania dyplomatyczne i administracyjne podjął polski rząd od początku trwania programu IRIS², aby zapewnić w nim jak najszerszy udział polskiego przemysłu i polskiej nauki?

Z wyrazami szacunku

Krzysztof Bosak