Interpelacja w sprawie naliczania podatków od nieruchomości w budownictwie wielorodzinnym

Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 3 ust. 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, współwłaściciele nieruchomości ponoszą solidarną odpowiedzialność za podatek od nieruchomości. Oznacza to, że organ podatkowy może kierować należności oraz tytuły wykonawcze do dowolnego ze współwłaścicieli, niezależnie od wielkości przysługującego mu udziału.

W praktyce przepis ten prowadzi do poważnych konsekwencji prawnych i społecznych:

1. Współwłaściciel, który uregulował całość podatku, zmuszony jest do dochodzenia zwrotu od pozostałych współwłaścicieli w postępowaniu cywilnym, co generuje dodatkowe koszty, wydłuża proces i stanowi zbędne obciążenie dla sądów.

2. Organy podatkowe nie przekazują informacji, który ze współwłaścicieli pozostaje w zwłoce, co skutkuje brakiem transparentności i prowadzi do wielokrotnego dochodzenia tej samej należności.

3. Podział udziałów wynikający z aktu notarialnego nie ma w praktyce żadnego znaczenia, co osłabia ochronę prawa własności oraz podważa sens dokonywania precyzyjnych ustaleń co do wielkości udziałów.

4. System ten prowadzi do ryzyka nadużyć, w tym sytuacji, w których część współwłaścicieli unika płacenia podatku kosztem pozostałych, którzy odprowadzają całość za nieruchomość, a następnie muszą dochodzić zwrotu na drodze sądowej.

Obecne rozwiązanie prawne, choć przenosi ciężar ochrony interesu budżetu lokalnego na współwłaścicieli, jest niewspółmierne, nieefektywne, kosztogenne i stoi w sprzeczności z zasadą sprawiedliwości podatkowej.

Zasadne wydaje się rozważenie odejścia od solidarnej odpowiedzialności współwłaścicieli na rzecz rozwiązania, które umożliwi proporcjonalne rozliczanie obowiązku podatkowego zgodnie z udziałami ujawnionymi w akcie notarialnym. Pozwoliłoby to na:

• zwiększenie przejrzystości rozliczeń,
• dostosowanie obowiązków podatkowych do rzeczywistej struktury własności,
• ograniczenie liczby sporów sądowych,
• zapewnienie zgodności z konstytucyjną zasadą proporcjonalności oraz ochrony praw własności.

1. Czy Ministerstwo Finansów dostrzega problem wynikający z obowiązującego kształtu art. 3 ust. 4 u.p.o.l., prowadzący do licznych sporów i dodatkowych obciążeń finansowych współwłaścicieli nieruchomości?

2. Czy ministerstwo analizowało skalę zjawiska w zakresie liczby postępowań egzekucyjnych oraz sporów cywilnych wynikających z solidarnej odpowiedzialności za podatek od nieruchomości?

3. Czy ministerstwo rozważa podjęcie inicjatywy legislacyjnej zmierzającej do wprowadzenia zasady proporcjonalnego rozliczania podatku od nieruchomości, zgodnie z wielkością udziałów określoną w akcie notarialnym?

4. Czy w ocenie ministerstwa możliwe jest wprowadzenie obowiązku informacyjnego po stronie gminy, polegającego na wskazywaniu, który współwłaściciel pozostaje w zwłoce, co ograniczyłoby skalę postępowań cywilnych i zwiększyło transparentność systemu?