Interpelacja w sprawie weryfikacji przepisów prawa w zakresie orzekania przez PZON i WZON

Szanowna Pani Minister,

do mojego biura poselskiego zgłaszają się prośbami o interwencję mieszkanki Wałbrzycha i okolic, które przedstawiają mi szereg perypetii związanych z uzyskaniem aktualnego orzeczenia o niepełnosprawności dla swoich dzieci oraz opisują problem związany z wydawaniem decyzji orzeczniczych przez powiatowe zespoły ds. orzekania o niepełnosprawności oraz wojewódzki zespół ds. orzekania o niepełnosprawności.

Mieszkanki te, działając w imieniu własnym oraz jako przedstawiciel ustawowy małoletnich, których mają pod swoją opieką, przedstawiły mi do wglądu komplet dokumentów z postępowań orzeczniczych prowadzonych przez jednostki systemu orzekania o niepełnosprawności, w których, w ich opinii, wystąpiły poważne nieprawidłowości formalne i merytoryczne. Opiekują się one dziećmi wymagającymi stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji. Niestety zdarza się, że orzecznicy w PZON i WZON wydają sprzeczne orzeczenia, które powodują, iż te matki muszą występować na drogę sądową celem rozstrzygnięcia ww. zagadnienia przez sąd. To z kolei powoduje, że PZON zawieszają trwające postępowania o wydanie stosownego orzeczenia o niepełnosprawności na kolejne lata, podając w odpowiedzi, że orzeczenie WZON powinno pozostać jako ostateczne i wykonalne w świetle obowiązujących przepisów. Organa niższego szczebla traktują je jako „nieprawomocne w toku“, co prowadzi do faktycznego pozbawienia dziecka dostępu do pomocy i świadczeń przysługujących osobom niepełnosprawnym.

W wyniku takiego postępowania dochodzi do sytuacji, w której:

1. orzeczenie podsiadane dotychczas przez dziecko wygasło,
2. kolejne orzeczenie ustalające niepełnosprawność dziecka nie jest uznawane przez PZON,
3. pomimo iż wniosek o nowe orzeczenie został złożony przed upływem terminu ważności, a więc ciągłość wniosków została zachowana zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa, do dzisiaj małoletni nie posiadają aktualnego orzeczenia,
4. z uwagi na brak aktualnego orzeczenia ośrodek pomocy społecznej odmawia dziecku i matce przysługujących im świadczeń – świadczenia pielęgnacyjnego, zasiłku pielęgnacyjnego oraz innych świadczeń rodzinnych (zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami).

W świetle przepisów prawa status osoby niepełnosprawnej trwa bez przerwy, a zawieszenie postępowania przez PZON jest rażąco sprzeczne z art. 7 i art. 8 K.p.a., bo narusza zasadę pogłębiania zaufania i ciągłości orzeczeń, tym samym stanowią pogwałcenie zasad demokratycznego państwa prawa oraz działania dla dobra małoletnich.

Mając na uwadze powyższe, zwracam się z pytaniami:

1. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej potwierdza prawidłowość działań powiatowego i wojewódzkiego zespołu ds. orzekania o niepełnosprawności w zakresie wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania w takich przypadkach?
2. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wyda zalecenia nadzorcze w zakresie stosowania przepisów art. 16 i art. 130 K.p.a. w odniesieniu do decyzji ostatecznych i wykonalnych?
3. Czy Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozważy dokonanie weryfikacji przepisów prawa w zakresie:
1. Skutków prawnych związanych z wniesieniem przez stronę odwołania do sądu pracy od orzeczenia WZON, w tym statusu orzeczenia WZON w świetle wniesienia takiego odwołania? W przypadku trybu skargowego w postępowaniu przed sądami administracyjnymi decyzja administracyjna jest traktowana jako ostateczna i wykonalna, a wnioskodawca może żądać wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu przez sąd. W przypadku zaskarżenia orzeczenia administracyjnego WZON do sądu pracy przepisy prawa nie rozstrzygają kwestii ostateczności i wykonalności takiego orzeczenia. Z kolei różne organa w sposób odmienny oceniają kwestię możliwości stosowania i uznania za ostateczne orzeczenia PZON i WZON, od którego wniesiono odwołanie do sądu pracy, co jest niekorzystne dla obywateli. W poszczególnych przypadkach orzeczenia te są uznawane za ostateczne do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez sąd pracy, a w innych przypadkach orzeczenia te nie są uznawane za ostateczne i w konsekwencji, mimo posiadania stosownego orzeczenia o niepełnosprawności, dana osoba nie może korzystać z gwarantowanych świadczeń do czasu zakończenia postępowania sądowego, co wielokrotnie trwa latami.
2. Wprowadzenia stosownych regulacji prawnych określających szybsze terminy rozpoznawania przez sądy pracy spraw dotyczących odwołań od orzeczeń o niepełnosprawności?
3. Wprowadzenia stosownych regulacji określających dłuższe okresy obowiązywania dotychczasowych orzeczeń o niepełnosprawności w przypadkach wniesienia odwołań do sądu pracy od orzeczeń WZON, zmieniających dotychczas obowiązujące orzeczenia w sposób niekorzystny dla obywateli?

Z poważaniem

Sylwia Bielawska
Posłanka na Sejm RP