Interpelacja w sprawie zmian w algorytmie finansowania oświaty - standard A, kwoty potrzeb oświatowych oraz ich wpływu na szkoły niepubliczne

Szanowna Pani Minister,

zwracam się z niniejszą interpelacją w sprawie zasad ustalania tzw. finansowego standardu A w ramach nowego systemu finansowania oświaty przez „kwotę potrzeb oświatowych“ oraz konsekwencji tych regulacji dla funkcjonowania szkół niepublicznych.

Doszło do sytuacji, w której – z uwagi na korektę liczby uczniów „przeliczanych“ – kwota standardu A została pomniejszona (ok. 62 zł na ucznia) i to dla całego roku 2025, w efekcie czego szkoły niepubliczne muszą zwracać część dotacji, z której wcześniej korzystały (np. w przypadku szkoły z 1000 uczniów – zwrot może przekroczyć 100 000 zł). Taka sytuacja powoduje poważne zagrożenie dla stabilności finansowania szkół niepublicznych, planowania budżetów tych placówek oraz podważa zaufanie do systemu finansowania oświaty.

Wobec powyższego zwracam się z następującymi pytaniami:

1. W jakim trybie została dokonana korekta liczby uczniów przeliczeniowych uwzględnionych w algorytmie podziału kwoty potrzeb oświatowych na rok 2025, której efektem była redukcja standardu A (lub zmiana jego realnej wartości) o ok. 62 zł na ucznia?

2. Czy, kiedy i w jaki sposób szkoły niepubliczne zostały wcześniej poinformowane o możliwości takiej korekty kwoty standardu A oraz związanej z tym konieczności zwrotu dotacji?

3. Jaką kwotę (lub zakres wartości) MEN przewiduje do zwrotu przez szkoły niepubliczne w związku z opisaną korektą – czy ministerstwo posiada dane szacunkowe dla poszczególnych typów placówek (np. szkoły z 200 uczniami, z 500 uczniami, z większą liczbą uczniów ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi)?

4. W jaki sposób MEN zapewnia, że planowanie budżetów przez szkoły niepubliczne – w oparciu o dotacje naliczone w oparciu o standard A – jest wiarygodne i bezpieczne, skoro mogą zostać dokonane korekty w trakcie roku budżetowego z żądaniem zwrotu środków?

5. Czy MEN przewiduje mechanizm rekompensaty lub wsparcia dla szkół niepublicznych, które poniosły szkody budżetowe w wyniku takiej korekty (np. konieczności zwrotu już wydatkowanych środków, straty wynikłe z zaplanowanych inwestycji lub działalności edukacyjnej)?

6. Jakie działania podejmuje (lub planuje podjąć) MEN, by zwiększyć transparentność algorytmu podziału kwoty potrzeb oświatowych – w szczególności wobec szkół niepublicznych – oraz by zapobiec sytuacjom, w których korekty mogą prowadzić do nieprzewidywalnych strat dla placówek?

7. Czy MEN rozważa – lub czy już zostało przeanalizowane – podniesienie standardu A lub wprowadzenie mechanizmu amortyzującego skutki korekt danych statystycznych dotyczących uczniów (np. migracji, zmiany liczebności uczniów po dniu ustalenia danych bazowych) tak, by budżety szkół i JST były stabilniejsze?

8. W związku ze zwiększonym obciążeniem szkół niepublicznych zwrotem dotacji: jak MEN ocenia wpływ tej sytuacji na dostępność i jakość edukacji niepublicznej w Polsce – czy istnieje ryzyko ograniczenia liczby tych placówek albo pogorszenia warunków dla uczniów?

Uważam za konieczne, aby Ministerstwo Edukacji Narodowej podjęło działania zmierzające do zapewnienia stabilności finansowej szkół niepublicznych oraz przejrzystości i przewidywalności systemu finansowania oświaty. W szczególności oczekuję, że zostaną przedstawione konkretne rozwiązania, które zabezpieczą placówki przed poważnymi skutkami korekt w ostatnim momencie oraz że uczciwie przedstawi się skalę problemu i sposób jego rozwiązania.

Proszę o udzielenie odpowiedzi na powyższe pytania w ustawowym terminie.

Z wyrazami szacunku

Marcin Józefaciuk