Interpelacja w sprawie poprawy dostępności leczenia endometriozy w ramach programu "Kompleksowa opieka specjalistyczna nad świadczeniobiorcą z endometriozą"

Szanowna Pani Minister,

endometrioza jest przewlekłą chorobą, która dotyka – według szacunków ekspertów – nawet 1 na 10 kobiet w wieku rozrodczym. Pomimo tak dużej skali problemu pacjentki w Polsce wciąż mają ogromne trudności w uzyskaniu szybkiej diagnozy, właściwego leczenia i kompleksowej opieki medycznej. Czas od wystąpienia pierwszych objawów do postawienia diagnozy wynosi średnio od 7 do 10 lat, co znacząco obniża jakość życia chorych kobiet, prowadzi do przewlekłego bólu, niepłodności i licznych konsekwencji psychicznych oraz społecznych.

Z dniem 1 lipca 2025 r. weszło w życie rozporządzenie ministra zdrowia wprowadzające kompleksową opiekę specjalistyczną nad pacjentką z endometriozą (KOS-ENDO). Zgodnie z założeniami NFZ miał od tego dnia refundować wysokospecjalistyczne leczenie endometriozy w siedmiu wyznaczonych ośrodkach. Program ten był przedstawiany jako przełom w leczeniu endometriozy i realna odpowiedź na potrzeby ok. 3 milionów kobiet w Polsce zmagających się z tą chorobą.

Tymczasem w praktyce, jak wynika z relacji pacjentek, dostępność świadczeń jest w dużej mierze utrudniona. Wiele województw nadal nie dysponuje żadnym ośrodkiem realizującym kompleksową opiekę nad pacjentkami z endometriozą, a w tych, które powstały, występują długie kolejki i brak wystarczającego finansowania. W ramach systemu brakuje również wyraźnych standardów diagnostyczno-terapeutycznych uwzględniających zarówno leczenie farmakologiczne, chirurgiczne, jak i wsparcie psychologiczne oraz dietetyczne.

Dodatkową barierą okazuje się wymóg skierowania z potwierdzoną endometriozą głęboko naciekającą. Warunek ten budzi wątpliwości, ponieważ endometrioza jest chorobą trudną do jednoznacznego rozpoznania bez specjalistycznych badań obrazowych lub zabiegowych, do których pacjentki od lat nie miały systemowego, kompleksowego dostępu. W efekcie wiele kobiet nie ma możliwości uzyskania takiego skierowania mimo nasilonych objawów choroby.

W związku z powyższym zwracam się do Pani Minister z następującymi pytaniami:

1. Na jakim etapie jest wdrażanie programu „Kompleksowa opieka specjalistyczna nad świadczeniobiorcą z endometriozą” i ile ośrodków realizuje już świadczenia w tym zakresie?
2. Czy Ministerstwo Zdrowia planuje zwiększenie finansowania i rozszerzenie sieci ośrodków o kolejne województwa, tak aby zapewnić równy dostęp do diagnostyki i leczenia w całym kraju?
3. Czy resort zdrowia planuje opracowanie i wdrożenie ogólnopolskich standardów postępowania diagnostyczno-terapeutycznego w endometriozie, zgodnych z wytycznymi międzynarodowymi (m.in. ESHRE)?
4. Czy w ramach kompleksowej opieki przewiduje się włączenie do zespołów terapeutycznych psychologów, dietetyków oraz fizjoterapeutów specjalizujących się w bólu miednicy mniejszej?
5. Jakie działania edukacyjne i profilaktyczne planuje ministerstwo, by zwiększyć świadomość społeczną i kompetencje personelu medycznego w zakresie wczesnego rozpoznawania objawów endometriozy?

Poprawa dostępności i jakości leczenia endometriozy jest nie tylko kwestią zdrowotną, ale i społeczną — wpływa na zdrowie reprodukcyjne kobiet, ich aktywność zawodową oraz jakość życia. Wprowadzenie rzeczywiście kompleksowej, zintegrowanej opieki jest kluczowe dla tysięcy Polek zmagających się z tą chorobą.

Z poważaniem