Interpelacja w sprawie marginalizacji działalności Polskiej Agencji Kosmicznej (POLSA)

Szanowny Panie Ministrze,

Polska Agencja Kosmiczna (POLSA) została powołana ustawą z dnia 26 września 2014 r. w celu koordynacji krajowej polityki kosmicznej, rozwoju technologii satelitarnych oraz wspierania współpracy naukowo-przemysłowej w tym obszarze. Agencja przez lata stanowiła przykład efektywnie funkcjonującej instytucji państwowej, łączącej środowiska nauki, biznesu i administracji.

Obecnie jednak obserwowany jest wyraźny kryzys funkcjonowania Polsy, który budzi uzasadnione obawy o jej dalszą działalność i wiarygodność. Z licznych sygnałów płynących ze środowiska naukowego i przemysłowego wynika, że agencja przechodzi głęboki paraliż organizacyjny i decyzyjny. Zwolnienia doświadczonych pracowników, w tym osób odpowiedzialnych za projekty międzynarodowe, komunikację oraz rozwój sektora edukacji kosmicznej, doprowadziły do utraty ciągłości wielu zadań. Niepokojące są również informacje o ograniczeniu autonomii agencji oraz o wstrzymywaniu części decyzji operacyjnych wymagających bieżącego zatwierdzenia przez resort.

W efekcie instytucja, która miała być symbolem nowoczesnego państwa inwestującego w innowacje i technologie przyszłości, staje się przykładem centralizacji i osłabienia roli eksperckiej administracji. Takie działania nie tylko podważają zaufanie środowiska naukowego, ale także narażają Polskę na utratę wizerunku w strukturach międzynarodowych, gdzie stabilność i kompetencja partnera instytucjonalnego stanowią podstawowy warunek współpracy.

Proszę zatem o odpowiedzi na poniższe pytania:

1. Czy ministerstwo posiada wiedzę o przyczynach destabilizacji organizacyjnej w Polskiej Agencji Kosmicznej i jakie działania zostały podjęte w celu jej wyjaśnienia?
2. Kto personalnie w resorcie odpowiada za nadzór nad Polsą oraz za decyzje dotyczące zmian kadrowych i organizacyjnych w tej instytucji?
3. Czy ministerstwo zatwierdzało lub rekomendowało zwolnienia pracowników posiadających unikalne kompetencje w obszarze współpracy międzynarodowej i promocji programów kosmicznych?
4. Na jakiej podstawie ograniczono autonomię agencji w zakresie decyzji finansowych i operacyjnych? Czy taki model nadzoru nie narusza zasady samodzielności instytucji wynikającej z ustawy o Polsie?
5. Czy ministerstwo przeprowadziło audyt lub kontrolę nad realizacją ustawowych zadań agencji od początku bieżącego roku, a jeśli tak – jakie są ich wyniki?
6. Czy resort planuje opracowanie planu naprawczego dla Polskiej Agencji Kosmicznej i przywrócenie jej pełnej zdolności operacyjnej?
7. Czy ministerstwo zamierza ponieść konsekwencje wobec osób, które poprzez swoje decyzje lub zaniechania doprowadziły do obecnej destabilizacji agencji?
8. W jaki sposób ministerstwo zamierza zagwarantować, że Polska nie utraci swojej pozycji i wiarygodności w strukturach międzynarodowych (w tym Europejskiej Agencji Kosmicznej) z powodu problemów organizacyjnych w Polsie?

Z poważaniem

Poseł na Sejm Rzeczypospolitej Polskiej
Olga Semeniuk-Patkowska